Onderzoek naar pesten, machtsmisbruik of (seksuele) intimidatie zou niet mogen worden uitbesteed aan externe bedrijven die door de universiteit worden ingehuurd.
De ontevredenheid over gebrek aan transparantie begon bij een onderzoek aan de Vrije Universiteit. (Foto: Bert Kommerij/Flickr)

Laat onderzoek naar pesten, machtsmisbruik of (seksuele) intimidatie niet doen door externe bedrijven die door de universiteit worden ingehuurd.

Read in English

Dat schrijven protestgroep WOinActie en vakbonden AOb en FNV in een verklaring. Het balletje ging rollen nadat Ad Valvas, het journalistieke platform van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU), vorig jaar een groot onderzoeksartikel publiceerde over sociaal onveilige praktijken aan de VU. Medewerkers van de afdeling psychologie gingen er gebukt onder machtsmisbruik en intimidatie, ontdekte de redactie.

De VU schakelde een extern bureau in om de zaak te onderzoeken, maar of er daadwerkelijk sprake was van misstanden of wangedrag werd niet duidelijk. Na afloop kregen medewerkers bovendien uit privacyoverwegingen niet het volledige, ruim honderd pagina’s tellende rapport te lezen, maar slechts een samenvatting van twee kantjes. De teleurgestelde reacties van wetenschappers spraken boekdelen. Wordt er dan niemand verantwoordelijk gesteld, wilden ze weten.

Belangenconflicten
Over de aanpak hebben ook de medezeggenschap en de VU-afdeling van WOinActie “geen goed woord over”, schrijft Ad Valvas deze week. In een open brief trekken de partijen aan de bel bij het bestuur van de universiteit.

‘Privacy is geen excuus om informatie achter te houden’

De brief gaat gepaard met een landelijke verklaring, die samen met de vakbonden AOb en FNV Overheid is opgesteld. De ondertekenaars roepen universiteiten op om transparanter en democratischer te werk te gaan bij hun aanpak van sociale onveiligheid.

Want onderzoek naar wangedrag is nu vaak “ondoorzichtig”, menen de partijen. Het wordt weliswaar uitbesteed aan externe bedrijven, maar deze worden gekozen, ingehuurd en betaald door het bestuur. “Dit leidt tot belangenconflicten.”

Medezeggenschap
Verder moet de medezeggenschap meer worden betrokken, staat in de verklaring, “bij de besluitvorming over een uitvoerder van intern onderzoek, een specifieke opdracht of het mandaat en de doelstellingen van zo’n onderzoek”. Datzelfde geldt wanneer wordt besloten wat er na een onderzoek moet gebeuren.

En dan helpt het natuurlijk als medezeggenschappers toegang hebben tot de volledige onderzoeksrapporten. Tegelijkertijd moeten bestuurders wel een manier vinden om de privacy van betrokken werknemers te beschermen, vinden de schrijvers. Want: “Privacy mag nooit als excuus worden gebruikt om informatie achter te houden voor de ondernemingsraden.”

Advies
Ook demissionair onderwijsminister Van Engelshoven vindt dat de sociale veiligheid aan universiteiten beter kan. Een commissie van wetenschapsgenootschap KNAW werkt momenteel aan een advies over het voorkomen van ongewenst gedrag. Dat zal eind dit jaar verschijnen.

HOP, Evelien Flink
Licentie van de Foto via Flickr