Beleefd, maar gereserveerd. Zo reageren universiteiten en onderzoeksfinanciers KNAW en NWO op de plannen om wetenschap en bedrijfsleven beter te laten samenwerken.

Ze zullen zich inspannen om de samenwerking met overheid en bedrijfsleven tot een succes te maken, schrijven universiteitenvereniging VSNU, onderzoeksfinancier NWO en institutenkoepel KNAW in een gezamenlijke verklaring.

Veel verder gaan ze niet. Ze zien in de plannen veel “aangrijpingspunten” met hun eigen missies, maar willen vooral benadrukken hoe waardevol het fundamentele, ongebonden onderzoek is: de nieuwsgierigheid van wetenschappers is de voedingsbodem voor huidige “en toekomstige” topsectoren.

Het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie heeft negen van zulke topsectoren aangewezen, zoals water, hightech en chemie. Op die gebieden kunnen wetenschappers en ondernemers vruchtbaar met elkaar samenwerken, denkt minister Maxime Verhagen. Zo kan de economie profiteren van de kennis die wetenschappers hebben. Die topsectoren krijgen ook extra geld.

Alles goed en wel, maar het vrije onderzoek is eveneens belangrijk, zeggen KNAW, NWO en VSNU. “Het is geen toevoeging aan, maar een essentieel en integraal onderdeel van elke onderzoeksagenda”, vinden ze. Daarbij noemen ze nadrukkelijk de sociale wetenschappen en de geesteswetenschappen, die in de economische plannen van het kabinet en de topsectoren enigszins onderbelicht blijven.   

In juni liepen de onderhandelingen vast. De VSNU heeft de bonden nu uitgenodigd om verder te praten na Prinsjesdag, als de rijksbegroting is gepresenteerd. De universiteiten weten dan hoeveel overheidsgeld ze komend jaar krijgen.

MoeilijkHet zal moeilijk worden, denkt de woordvoerder van de VSNU. “Maar in moeilijke tijden moet je onderzoeken of je elkaar toch kunt vinden. Het hangt er ook vanaf of de bonden echt inzien dat hun looneis tot baanverlies zal leiden.”

Volgens de werkgevers gaat de kwaliteit van onderwijs en onderzoek boven een salarisverhoging. “Wij weten heel goed wat er leeft op de universiteiten. ‘Geef mij er een paar collega’s bij, in plaats van loonsverhoging’, hoor je van medewerkers.”

BlijDe vakbonden zijn blij met de uitnodiging. Ze noemen het een eerste stap in de goede richting na hun acties tijdens de opening van het collegejaar. Wel houden de bonden vast aan hun eisen van koopkrachtbehoud en werkgelegenheid. Ook gaan ze de komende weken door met een e-mailactie waarmee universiteitsmedewerkers een protestbericht kunnen sturen aan het eigen college van bestuur, ‘om de druk op de ketel te houden’.