Voor onderwijs was in deze troonrede alleen een bijrol weggelegd. Andere thema’s domineerden, zoals corona, klimaatverandering en de rechtsstaat.
Het originele miljoennennota-koffertje, tegenwoordig een museumstuk. (Foto: Rijksoverheid/Valerie Kuypers)

Voor onderwijs was in deze troonrede alleen een bijrol weggelegd. Andere thema’s domineerden, zoals corona, klimaatverandering en de rechtsstaat.

In de Grote Kerk van Den Haag las koning Willem-Alexander dinsdag de troonrede voor. Vanwege de coronamaatregelen was een beperkt aantal gasten aanwezig.

Bezighouden
De koning begon met een kleine opsomming van thema’s die ‘velen’ bezighouden, zoals de woningmarkt, stikstofuitstoot, de rechtsstaat en kansengelijkheid in het onderwijs en op de arbeidsmarkt.

Het onderwijs dook daarna weer op toen de koning mensen bedankte die in de coronacrisis hebben doorgewerkt, zoals iedereen in de medische wereld, politiemensen en boa’s, militairen en dus ‘mensen in het onderwijs en de kinderopvang’. Ook stond hij even stil bij de gevolgen van de coronacrisis voor het leven van jongeren: “Voor veel jongeren en jongvolwassenen dreigt na anderhalf jaar leven met de handrem erop een valse of vertraagde start in opleiding en werk.”

‘Kom met een nieuw leenstelsel’

Over extra investeringen in de wetenschap ging het niet of nauwelijks, al kwam wel even het Nationaal Groeifonds ter sprake. Dat verdeelt de komende vijf jaar 20 miljard euro om de Nederlandse (kennis)economie te versterken.

Noodzakelijke keuzes
De koning memoreerde wél dat het kabinet tot eind 2023 ruim acht miljard euro heeft uitgetrokken in de strijd tegen onderwijsachterstanden in coronatijd. “Vooruitlopend op noodzakelijke keuzes voor de lange termijn”, aldus de koning. Wat die keuzes zijn, maakte de troonrede niet concreet. Te denken valt aan extra geld voor onderwijs en onderzoek of – wie weet – de terugkeer van de basisbeurs.

Op de VVD na zijn alle partijen tegen het huidige leenstelsel. Toch staat de afschaffing ervan, plus welke regeling ervoor in de plaats moet komen, niet bepaald bovenaan het gesprekspuntenlijstje van de formatie. Jongerenorganisaties zoals het Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) en de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) verzamelden zich daarom dinsdagochtend voor de Tweede Kamer, om aandacht te vragen voor de financiële situatie van studenten. “Wij roepen de partijen op om, los van de formatie, vóór Prinsjesdag 2022 met een nieuw stelsel te komen”, aldus de demonstranten.