Tomatenplanten in een kas
(Foto: Zanda Photography/Unsplash)

In een wereld waarin zonne-energie goedkoop wordt opgewekt, is de grond bezaaid met kassen. Super-efficiënt - én voorlopig een utopie.

Die utopie leverde wel een dijk van een bachelor-eindproject op. Helemáál een utopie is het dan ook niet niet. “In Australië bouwen ze nu een kas met een hoge, schoorsteenachtige toren, die met behulp van zonlicht lucht verwarmt. Een joekel van een ding: hij is vijf kilometer breed en een kilometer hoog”, weet 3mE-student Johan (22). Het is een nieuwe en vooral goedkope manier om zonne-energie op te wekken, want zonnecellen zijn duur. Bovendien is de toren multifunctioneel, doordat je er meteen je groenten in kunt verbouwen. Alle reden voor Johan om dat principe samen met medestudenten Ronald (22), Marco (22) en Marius (22), te gebruiken voor hun bachelor-eindproject.
“Eigenlijk hadden we de opdracht om een waterpomp op zonne-energie te ontwerpen voor de Derde Wereld, die het water op een goedkope manier van de pomp naar een dorpje kan pompen”, vertelt de student. “Wij focusten ons op een gegeven moment zo op hóe je de energie voor zo’n pomp opwekt, dat we een beetje van het onderwerp afgleden.” Geen probleem, want de studenten waren vrij in hun onderzoek, en onderzoek naar een nieuwe, goedkope vorm van zonne-energie maakt natuurlijk iedereen blij.

Ze besloten de Australische torenkas na te bouwen, in een model van drie meter breed en twee meter hoog. “Het enige wat je ervoor nodig hebt is folie en glas, en dan nog een turbine om de energie op te wekken”, vertelt Johan. “Zo moeilijk is dat niet.”
Nou, nu nog een gebouw om de kas op te zetten, en je hebt een warm kantoor dat ook nog zijn eigen lunch op het dak verbouwt – of niet? “Eh, niet”, lacht Johan. “Onze toren wekt te weinig energie op. Sterker nog, we ontdekten dat je met een kas van onze afmetingen, precies een led-lampje kunt laten branden.” De werking zit ‘m dus in de grootte: “In Afrika zou hij wel werken met een afmeting van honderd meter breed en vijftig meter hoog. Maar dan wordt hij meteen een stuk duurder.”

Nutteloos onderzoek dus? Dat niet. Los van het feit dat het bij een bachelor-eindproject niet gaat om de resultaten, maar om het onderzoek zelf, leidde het onderzoek van Johan en consorten wel tot een andere bruikbare vorm van energieopwekking. “Gebouwen met grote datacenters, voor informatie van internet bijvoorbeeld, produceren van zichzelf al een enorme hoeveelheid warmte. Als je dáár zo’n toren opzet die de warmte omzet in energie, is het veel rendabeler.” Stof tot nadenken, maar niet voor de studenten. Die zijn met hun torenkas voor Afrika wel uitgebouwd. 

Onderzoek: ‘Exploring a solar updraft tower at small scale’
Eindcijfer: 7