Overslaan en naar de inhoud gaan
R&D Rathenau Instituut TU Delft Delta
Er ging vorig jaar meer geld dan ooit naar research & development, maar de gedroomde norm van 2,5 procent is ver weg. (Foto: Shutterstock)

Bedrijven, instellingen en het hoger onderwijs hebben in 2016 bijna 14,3 miljard uitgegeven aan research & development (r&d), meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Dat is meer geld dan ooit, maar de gedroomde norm van 2,5 procent is ver weg.

Het bedrag voor r&d steeg ten opzichte van 2015 van 13,7 naar 14,3 miljard euro met ruim vier procent. Die stijging is vooral te danken aan het bedrijfsleven: dat stak bijna een half miljard meer in onderzoek en innovatie dan vorig jaar. Hogescholen en universiteiten leverden een bescheiden bijdrage met honderd miljoen euro extra: van 4,4 naar 4,5 miljard.

Amper merkbaar

Ondanks de toename kan de vlag nog niet uit, zegt het Rathenau Instituut desgevraagd. De r&d-bijdrage blijft met exact twee procent van het bruto binnenlands product (bbp) namelijk net zo groot – of klein – als in de afgelopen twee jaar, zegt onderzoeker Jos de Jonge. “De economie is iets gegroeid, en dus is er relatief amper een stijging merkbaar.” 

De norm ligt in Nederland al jaren op 2,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Kleinere economieën als Zweden, Denemarken en Oostenrijk, die ongeveer evenveel investeren, zitten daar met 3 à 3,5 procent ruim boven. “Die landen hebben nu eenmaal een paar specifieke takken die hier ontbreken. Denk aan de auto-industrie en de farmacie”, legt De Jonge uit.

In Nederland moeten we het volgens hem vooral van hightechbedrijven in en rond Eindhoven hebben, legt hij uit. “Een belangrijk deel van ons onderzoek en innovatie wordt gedaan bij bedrijven als Philips, TomTom en ASML, dat machines maakt om chips te ontwikkelen voor onder meer Samsung en Intel. Die gaan gewoon heel goed.”

Goed begin

Het Rathenau Instituut voorspelde twee jaar terug dat de overheidsinvesteringen de komende jaren licht zouden afnemen, maar het nieuwe kabinet steekt vierhonderd miljoen euro extra in fundamenteel en toegepast onderzoek. Een goed begin, zei Pieter Duisenberg van universiteitenvereniging VSNU eerder deze week, maar er is volgens hem minstens een miljard nodig.

De Jonge denkt dat er nog veel meer geld uit Den Haag moet komen om in 2020 de doelstelling van 2,5 procent te halen. “Als we dat willen, dan zou er nog zeker 3,5 miljard bij moeten. Puur rekenkundig gezien natuurlijk, want ik zeg niet dat we dat ook daadwerkelijk moeten doen.”

Matthijs van Schie

Krijg Delta updates

Click here to unsubscribe