TU Delft Delta Haagse

Veel masteropleidingen houden hun poorten gesloten voor hbo’ers, waarschuwt de Landelijke Studentenvakbond. Ze bieden geen schakelprogramma, terwijl dat wel zou moeten.

Afgestudeerde bachelors mogen aan een master beginnen als hun kennis en vaardigheden erop aansluiten. Zo niet, dan kunnen ze in sommige gevallen een schakelprogramma (of: premaster) volgen om ‘deficiënties’ weg te werken.

Voor hbo’ers gaat het in zulke schakelprogramma’s vooral om academische vaardigheden die in hun opleiding onvoldoende aan bod zijn gekomen. Na zes maanden tot een jaar zijn ze klaar voor de universiteit, is het idee.

Geen toegang
Maar veel masteropleidingen weigeren hbo’ers de toegang, constateert de LSVb. In hun zoektocht troffen ze er 102 aan die geen schakelprogramma aanbieden, waarvan er 83 expliciet zeggen dat ze geen hbo’ers toelaten.

“Dit is frappant, omdat er in ieder geval per casus bekeken zou moeten worden of de deficiënties weg te werken zijn in een redelijke termijn”, schrijft voorzitter Tariq Sewbaransingh in een brief aan de Onderwijsinspectie.

De LSVb geeft een paar voorbeelden. Zo is de Utrechtse masteropleiding communicatie, beleid en management niet toegankelijk voor hbo’ers, ook niet als ze de minor ‘bestuurs- en organisatiewetenschap algemeen’ hebben gevolgd (de instroomeis voor universitaire bachelors uit andere vakgebieden). De universiteit kon nog niet reageren.

Ook business economics aan de Universiteit van Amsterdam laat geen hbo’ers toe. Een woordvoerder van de universiteit benadrukt dat de UvA veel schakelprogramma’s biedt. Opleidingen kunnen bovendien individuele programma’s samenstellen voor schakelstudenten: “Een toelatingscommissie van de opleiding bekijkt of de student daarvoor in aanmerking komt.” Waarom dat bij deze opleiding niet gebeurt, kon ze nog niet zeggen.

TU Delft
Schakeltrajecten voor masters aan de TU zijn vaak wel toegankelijk met een hbo-diploma. Voor sommige opleidingen zijn speciale eisen nodig. Zoals voor de master applied physics, waar alleen studenten met een hbo-diploma van technische natuurkunde terecht kunnen. “Het lukt een andere hbo-student niet om in een jaar te schakelen”, aldus Arno Haket, opleidingscoördinator bij technische natuurwetenschappen. “We willen studenten eerlijk voorlichten.”

Haket bekijkt de aanmeldingen voor de master stuk voor stuk. “Ik heb nog nooit gezien dat een student van een andere hbo-opleiding het schakeltraject in een jaar kon afronden. Iemand met een heel goed schakelprogramma kan beter de bachelor technische natuurkunde doen. Bij het afronden daarvan krijg je een diploma, wat je niet krijgt bij een schakelprogramma.”  

Chinees
Ten slotte noemt de LSVb de master linguistics aan de Universiteit Leiden, waar schakelstudenten voor sommige specialisaties wél een premaster kunnen volgen (Engels, Frans, Duits en verstaalstudies) en voor andere niet (waaronder Chinees, Italiaans en Indo-Europese talen). Het komt wel vaker voor dat schakelprogramma’s tot sommige specialisaties wel toegang bieden en tot andere niet, zegt Sewbaransingh. “Dat maakt het heel vaag.”

Er zijn bijna negenhonderd universitaire masteropleidingen, maar de studentenvakbond kon die lang niet allemaal nalopen, zegt hij. “Dus het probleem zou nog veel groter kunnen zijn. Daarom vragen we de Onderwijsinspectie ook om hiernaar te kijken.”

In de lijst van de LSVb staan vooral opleidingen in de geesteswetenschappen, maatschappijwetenschappen en rechtsgeleerdheid, maar ook een paar masteropleidingen als diergeneeskunde en epidemiologie, die een medische vooropleiding eisen en daarom geen hbo’ers toelaten.

Antwoord
De Onderwijsinspectie kan nog niet reageren, maar bevestigt dat de vakbond een brief heeft geschreven. “Daar krijgt eerst de LSVb antwoord op”, zegt een woordvoerder. “De LSVb is natuurlijk een van de partners in het onderwijsveld waar wij regelmatig contact mee hebben, ook over zaken waar wij toezicht op houden.”

HOP, Bas Belleman en Roos van Tongeren