De pandemie houdt het onderwijs in zijn greep. Hoe hebben landen de afgelopen maanden gereageerd op de crisis? Het kon anders dan in Nederland, blijkt uit een vergelijking.
Handen ontsmetten in de TU Delft Library. (Foto: Jos Wassink)

De pandemie houdt het onderwijs in zijn greep. Hoe hebben landen de afgelopen maanden gereageerd op de crisis? Het kon anders dan in Nederland, blijkt uit een vergelijking.

In Australië bijvoorbeeld kwam er een higher education relief package voor mensen die hun baan verloren en zich wilden bijscholen. Ze konden tegen gereduceerde tarieven korte onlinecursussen volgen. 

Canada kwam op de proppen met een emergency student benefit: steun voor jongeren die hun bijbaantje verloren en voor studenten die de gemeenschap hielpen in de crisis. Ook overweegt de Canadese regering om studiebeurzen te verdubbelen en meer studenten in aanmerking te laten komen voor financiële steun. 

Het Italiaanse onderwijs krijgt de kosten vergoed van allerlei voorzorgsmaatregelen, zoals extra schoonmaakmiddelen. Ook kwamen er noodfondsen voor studenten die weinig te besteden hadden. 

Traag 
Dat staat allemaal in een speciale bijlage die de organisatie voor economische samenwerking OESO heeft gemaakt bij het jaarlijkse rapport Education at a Glance, waarin het onderwijs wereldwijd op allerlei terreinen wordt vergeleken. 

Het nadeel van dat grote rapport is zijn traagheid: de cijfers lopen altijd een paar jaar achter op de actualiteit, zoals je alleen maar terug kunt kijken: hoe ging het? Nieuw beleid is niet meteen zichtbaar. 

Het aantal internationale studenten is overal gedaald

Ook de impact van de coronacrisis is dus nog niet in de tabellen terug te vinden. Misschien gaat het ene land bijvoorbeeld bezuinigen op onderwijs, terwijl het andere er juist extra geld voor uittrekt. Het aantal internationale studenten is over de hele wereld gedaald, maar in sommige landen waarschijnlijk meer dan in andere: dat kan grote gevolgen hebben voor de inkomsten van de onderwijsinstellingen. Maar dat moet allemaal nog blijken. 

Vooruitkijken 
Vandaar die bijlage over de coronacrisis, om toch iets te kunnen zeggen. Behalve een opsomming van maatregelen in diverse landen staan er ook cijfers in die weliswaar oud zijn, maar waarvan je wel kunt verwachten dat ze iets zeggen over de gevoeligheid voor de coronacrisis. 

Nederland heeft bijvoorbeeld zeer veel internationale promovendi. Alleen Zwitserland en Nieuw-Zeeland hebben er meer. Ook zijn hier naar verhouding veel internationale studenten. Daar komt waarschijnlijk de klad in, en dat kan op termijn gevolgen hebben voor onderzoek en innovatie.  

En hoe komen we uit de crisis? Een totale terugkeer naar de toestand voor de uitbraak van covid-19 lijkt onwaarschijnlijk, schrijft de OESO, maar het is niet zeker hoe het onderwijs eruit gaat zien. Het coronavirus heeft de systemen onder druk gezet en nu moeten we zorgen dat we er sterker uitkomen, stellen de rapportschrijvers. 

Jong 
De inhoud van het echte rapport verschilt niet zoveel van voorgaande jaren. Nederland zit rond het gemiddelde met de uitgaven aan onderwijs. Veel jongeren gaan naar de universiteit of hogeschool. Nederlandse studenten zijn relatief jong: er zitten maar weinig 25-plussers in de collegebanken. 

HOP, Bas Belleman