Nederland of China: waar telt in techniekstudies persoonlijke ontwikkeling echt mee? Uit de vakkenlijsten van Chinese studenten doet columnist Bob van Vliet inspiratie op.
Bob van Vliet: “In Delft ben ik regelmatig bij colleges geweest die eigenlijk Inleiding in Neoliberaal Denken hadden moeten heten.” (Foto: Sam Rentmeester)

Nederland of China: waar telt in techniekstudies persoonlijke ontwikkeling echt mee? Uit de vakkenlijsten van Chinese studenten doet columnist Bob van Vliet inspiratie op.

Read in English

Als coördinator van een masterprogramma ben ik verantwoordelijk voor de toelating van buitenlandse studenten. Elk jaar ploeg ik de stapel aanmeldingen door om te beoordelen wie er naar Delft mag komen, en wie niet. Ik heb net weer een set dossiers verwerkt. Vooral bij de studenten uit China is dat altijd een wonderlijke ervaring.

Op de vakkenlijst van hun bachelor staat bijvoorbeeld altijd Basic Theory of Marxism, en Introduction to Mao Zedong’s Thoughts and Theoretical System of Socialism with Chinese Characteristics. Meer up-to-date opleidingen hebben ook een vak over Xi Jinping Thought.

Het is verleidelijk om hierin allerlei vooroordelen bevestigd te zien over indoctrinatie en gebrek aan kritisch denkvermogen. En ik moet toegeven dat ik het stiekem als pluspunt zie als er alleen bij déze vakken slechte cijfers op de lijst staan. Maar ja, ook in Delft ben ik regelmatig bij colleges geweest die eigenlijk Inleiding in Neoliberaal Denken hadden moeten heten.

Als je – met een gezonde dosis voordeel van de twijfel – verder kijkt dan deze haast karikaturale vaktitels, dan valt het op dat studenten daar een veel rijker referentiekader mee lijken te krijgen dan hier.

Voor de lol heb ik eens voor één student alle niet-technische vakken uit zijn vierjarige BSc-programma op een rij gezet. Natuurlijk is het gros van zijn programma gewoon wiskunde, natuurkunde, en ontwerpwerk. Maar daarnaast is er bijvoorbeeld elk semester een half studiepunt voor Circumstance and Policy. Discussie van de actualiteit? Best een goed idee als je maatschappelijk bewuste ingenieurs op wil leiden. Ook zien we First Aid and Self-Rescue. Dat kan ik als ontvanger van reanimatie natuurlijk enkel toejuichen. Symphonic Music Appreciation is misschien minder nuttig, maar daarom niet minder waardevol. De maatschappelijke relevantie van Cultivation of Ethics and Fundamentals of Law, News Media and Society, en Modern Chinese History, daarentegen, lijkt me vanzelfsprekend.

‘Voor vrije keuzevakken binnen mijn master geldt dat ze ‘relevant’ moeten zijn’

Okee, ik kwam vorig jaar óók een vak tegen met de titel Wear T-Shirt and Listen to Classical Music. Wat ik daarvan moet denken weet ik niet zo goed. Helaas is die student uiteindelijk niet naar Delft gekomen dus ik heb niet na kunnen vragen waar dat over ging. Ik gok dat het iets in de categorie ‘Westerse Cultuur in de 20e Eeuw’ was, maar dan heel raar vertaald.

TU-alumna en oud-Delta-columnist Noor van Driel viel het op dat de mooie woorden van onze eigen universiteit over maatschappelijke relevantie, bewustzijn, en verantwoordelijkheid nauwelijks terug te zien waren in haar curriculum. Als je de vakkenlijst van háár bachelor naast die van een Chinese collega zou leggen, zou je inderdaad zeggen dat zíj is opgeleid in een land waar je vooral binnen de lijntjes moet kleuren, en de ánder in het land waar belang gehecht wordt aan persoonlijke ontwikkeling, reflectie, en discussie.

Voor vrije keuzevakken binnen ‘mijn’ master geldt dat ze ‘relevant’ moeten zijn voor werktuigbouw. Als studenten me vragen wat dat precies betekent, grap ik vaak dat we daar vrij coulant in zijn, ‘zolang het maar geen middeleeuwse literatuur is, of kunstgeschiedenis ofzo’. Misschien ga ik dat maar eens heroverwegen.

Bob van Vliet is docent bij de faculteit 3mE en gespecialiseerd in ontwerponderwijs. Reacties zijn welkom via B.vanVliet@tudelft.nl