De afgelopen weken kondigde staatssecretaris Zijlstra een maatregel aan waarvan we eigenlijk allang wisten dat hij eens zou komen, maar die we collectief hadden verdrongen: vanaf volgend jaar vervalt de basisbeurs voor de masterfase en kan alleen nog geld geleend worden via een zogenaamd ‘sociaal leenstelsel’.

br />
Het eerste waar je aan denkt is natuurlijk: welk effect gaat deze maatregel hebben op de populariteit van technische masterstudies? Studenten moeten immers voor twee jaar lenen, niet voor een jaar zoals bij veel anders studies. En dat terwijl bovendien de afgelopen tijd breed is uitgemeten dat de meeste technische studies voor geen meter binnen die twee jaar te halen zijn, tenzij we de kwaliteit fors omlaag halen zoals we hier in Delft volgens de media schijnen te doen.

Aan de andere kant kun je constateren dat het waarschijnlijk een betere investering is om te lenen voor drie jaar MSc Electrical Engineering dan voor een jaar MA Filmstudies, Militaire Geschiedenis, of Westers Esoterisme. Want met zo’n diploma eindig je toch op de tram, zou mijn oma zeggen. Terwijl de meeste TU-afstudeerders nog steeds vrijwel allemaal direct een baan vinden met een startsalaris dat zo hoog is dat ze in een klap te veel verdienen om in Delft nog betaalbare woonruimte te kunnen huren.
En niemand kan voorspellen hoe mensen hun keuzes maken. Zeg nou zelf: zou u me geloofd hebben als ik geschreven had dat de kapitein van een cruiseschip (maatje flatgebouw) er voor zou kiezen om rakelings langs puntige rotsen te varen om de hoofdkelner een plezier te doen? (‘Kijk eens aan bakboord Antonello, je eiland! Skriiiieeeeeek!!!’).

Eind jaren zeventig, begin jaren tachtig van de vorige eeuw stond de economie er net zo belabberd voor als nu. Ook toen kreeg niet iedereen automatisch een basisbeurs. De meeste studenten waren aangewezen op leningen, baantjes of als je geluk had een ouderlijke bijdrage/doorgesluisde kinderbijslag. Wat veel studenten er niet van weerhield om vage studies zonder baangarantie te kiezen zoals sociologie (Paul Rullmann) of geschiedenis (Anka Mulder). Of Chinees (ondergetekende). En sommigen van ons zijn toch nog aardig terechtgekomen.
Het lijkt er op dat aankomende studenten van nu net zo rationaal of irrationeel voor studies kiezen als hun voorgangers uit de jaren tachtig. Zo meldde de Britse krant The Guardian eind vorig jaar dat het aantal eerstejaars natuurkundestudenten tussen 2008 en 2011 ineens met tien procent was gestegen. Volgens de Higher Education Funding Council for England (HEFCE) zou deze stijging vooral veroorzaakt zijn door de populariteit van de serie ‘The Big Bang Theory’, die in die periode in Engeland op televisie werd uitgezonden. Dankzij de serie was natuurkunde ineens cool geworden, zo leek het.
Dus wie weet pakt de nieuwe maatregel van ome Halbe positief uit voor Delft en gaan studenten juist bij ons studeren omdat je hier wél lange, moeilijke dure opleidingen kunt kiezen. Of misschien toch omdat hier van die coole nerds rondlopen zoals Leonard, Howard, Raj of Sheldon. Bazinga!

Ellen Touw is hoofd van de dienst onderwijs- en studentenzaken bij Civiele Techniek en Geowetenschappen en beleidsadviseur internationalisering. 

Creating a narrative about geo-information infrastructures helps us to understand them.

Taming Technology: The narrative anchor reconciling time, territory and technology in geoinformation infrastructures’, PhD-thesis by Henk Koerten, OTB