Ga direct naar: Hoofdnavigatie | Inhoud | Zoeken | Servicemenu

Gamelab: Leren door te doen

Het TU Delft gamelab (TBM) won in december de European Serious Game Award 2016 met het spel Held. De ontwikkelaars maakten het in opdracht van de Hartstichting. Wat is hun kracht?

En plotseling ligt daar iemand midden op de straat. Wat moet je als eerste doen? De kans bestaat dat een schoolkind het antwoord weet: de persoon naar de kant verslepen, aan de schouders schudden om te kijken of hij bij bewustzijn is, en om hulp roepen. Kinderen tussen 13 en 17 jaar leren dat op hun smartphone met de game Held, gemaakt door het Delftse gamelab in opdracht van de Nederlandse Hartstichting (zie kader).

Held is een van de tientallen serious games die het gamelab sinds de oprichting in 2005 gemaakt heeft. Dr. Igor Mayer was destijds de initiatiefnemer. Samen met onder meer dr.ir Geertje Bekebrede en dr.ir Casper Harteveld legde hij het fundament voor de serious game: een spelwereld die gebaseerd is op de werkelijkheid, waarin regels gelden en waarin je wordt uitgedaagd om zo goed en zo efficiënt mogelijk een opdracht uit te voeren.

Complexe vaardigheden

Bij de faculteit Techniek, Bestuur en Management (TBM) draait zo'n spel vaak om complexe maatschappelijke kwesties met veel verschillende belangen. Zoals de aanleg en het beheer van een haven of het waterbeheer in een bepaald gebied. Als het lukt om die complexe werkelijkheid in een spel te vangen, en dat kan zowel op een speelbord als op computerscherm zijn, dan kunnen deelnemers inzicht krijgen in de complexiteit en vaardigheden trainen zoals projectmanagement, samenwerken en coalities sluiten, vertelt Bekebrede.

Dergelijke spellen worden vanwege de budgetten vaak ontwikkeld voor externe opdrachtgevers en vinden daarna een plek in het onderwijs. Studenten kunnen dan hun eerste ervaringen opdoen met bijvoorbeeld de multi-actorsystemen waarover ze in college gehoord hebben.

Ook voor andere faculteiten liggen er interessante spellen kant-en-klaar op de plank. Bekebrede noemt als voorbeeld het spel SimPort-MV2 over de inrichting van de haven dat bij civiele techniek wordt gebruikt. Het spel Go2Zero over energiebesparing op wijkniveau heeft raakvlakken met zowel bouwkunde als industriële ecologie.

Drie in één
Een serious game is gebaseerd op de werkelijkheid, het geeft de speler een opdracht én het biedt vermaak, vertelt projectleider en spelontwerper ir. Simon Tiemersma. Die game design-filosofie van dr.ir. Casper Harteveld ('Triadic Game Design', 2011) vormt het uitgangspunt.

Het is de kunst om elke speler met steeds nieuwe uitdagingen te confronteren op het juiste niveau. Een goed spel houdt de speler in een flow tussen stress en verveling. Tijdens die gemoedstoestand is de concentratie optimaal en het observerend vermogen maximaal. Maar om zover te komen is herhaald overleg met de opdrachtgever nodig, en tests met gebruikers.

Het TBM gamelab is niet de enige plek aan de TU waar serious games gemaakt worden. Met twee andere groepen zijn er contacten en incidenteel samenwerkingen. Dat zijn de groep computergraphics en visualisatie van dr. Rafael Bidarra (faculteit EWI) en de onderzoeksgroep van dr. Valentijn Visch bij Industrieel Ontwerpen die werkt aan persuasive game design, een spelvorm die gedragsverandering wil bewerkstelligen.

Disruption Game

Als containerterminalmedewerker moet je de juiste informatie naar de juiste personen communiceren over een verstoring op de werkvloer, om besluitvorming op basis van goede informatie mogelijk te maken.

Thema: Logistics
Type: Online webgame
Voor/met: TKI Dinalog, InThere, Butterfly Effect
Doelgroep: Deelnemers van logistiek mooc van TBM
Budget: € 10.000 excl. gamedesign
Productietijd: 4 maanden
Door: Simon Tiemersma, Shalini Kurapati, Heide Lukosch, Geertje Bekebrede, Alexander Verbraeck

Held

Een ver uitgewerkte reanimatie-app, met de theorie en volgorde van handelingen als iemand een hartstilstand heeft.

Thema: Health
Type: 2D learning app
Voor/met: Hartstichting
Doelgroep: Middelbare scholen
Budget: € 100.000
Productietijd: 1 jaar
Door: Simon Tiemersma, Heide Lukosch

Go2Zero

Spel om te experimenteren met verschillende beleidsmaatregelen om een woonwijk naar nul CO2 emissies te krijgen.

Thema: Energy
Type: Bordspel
Voor/met: EU WP 7 CityZen met DNV GL
Doelgroep: Beleidsmakers, professionals
Budget: € 80.000 ontwikkeling en systeemanalyse
Productietijd: 6 maanden
Door: Linda van Veen, Geertje Bekebrede, Ellen van Bueren

CharliePapa

Biedt operationele trainingen voor persoonsbeveiligers, op basis van realistische scenario's in een 3D-weergave van het centrum van Den Haag.

Thema: Safety and Security
Type: VR en AR omgevingen voor training
Voor/met: Politie, Restment, Trigion, XVR
Doelgroep: Agenten, beveiligers, hulpdiensten
Budget: € 200.000
Productietijd: 2 jaar
Door: Bas van Nuland, Arne Bezuijen, Stephan Lukosch, Heide Lukosch, Alexander Verbraeck