Zandhonger nog niet gestild

Zand van Texelse en Noord-Hollandse stranden verdwijnt en masse de Waddenzee in. Aan de zandhonger van het wad zou vanzelf een eind komen, verwachtten experts, maar Delfts onderzoek haalt deze theorie onderuit.

/uploads/delta.tudelft.nl/delta_articles/16042/image/ebdelta.jpg

Eeuwen lang hield de Waddenzee zich redelijk koest. "Het wad kende een cyclische dynamiek", zegt promovendus ir. Edwin Elias. Hij onderzocht bij Civiele Techniek en Rijkswaterstaat zestiende- en zeventiende-eeuwse zeekaarten van de VOC, en uiterst precieze dieptemetingen van de laatste decennia. "Waarschijnlijk stroomde er ongeveer evenveel zand met opkomend tij de Waddenzee in als er weer uitging met eb."

Na de aanleg van de Helderse Zeewering, rond 1750, veranderde het plaatje enigszins. En na de Afsluitdijk raakt het Wad nog meer uit zijn doen, blijkt uit Elias' onderzoek, waar hij 3 oktober op promoveert. "Het getij is zich heel anders gaan gedragen. Zandbanken ontstaan en verdwijnen nu sneller dan vroeger en het wad hoogt zich langzaam op om een nieuw evenwicht te bereiken. Vijf â zes miljoen kubieke meters zand kwamen er de afgelopen decennia gemiddeld per jaar bij in de Waddenzee."

Dit laatste is het ministerie van verkeer en waterstaat een doorn in het oog. Het wad stilt zijn zandhonger namelijk grotendeels met zand van de Texelse en Noord-Hollandse kust. De overheid moet die stranden jaarlijks opspuiten om te voorkomen dat het land in zee verdwijnt.

Er was hoop aan de horizon. Vanaf de jaren tachtig stompen de 'zandcurven' van de onderzoekers van Rijkswaterstaat namelijk af. Het lijkt alsof de Waddenzee steeds minder zand uit de omgeving opslurpt. Maar van deze hoop laat de Delftenaar helaas niets heel. Uit zijn onderzoek blijkt namelijk dat het zand zich oostelijker is gaan ophopen, in een gedeelte van de Waddenzee dat tot nu toe niet werd meegenomen in de analyses.

"Nederland moet de stranden van Texel en Noord-Holland dus onverminderd blijven opspuiten", zegt Elias. "Bovendien hebben we te maken met zeespiegelstijging en straks ook bodemdaling door gaswinning. Het Wad zal deze veranderingen proberen te neutraliseren, wat mogelijk tot grote extra zandverplaatsingen zal leiden."

Ondanks dit alles maakt Elias zich geen zorgen. "Nederland heeft een enorme reserve aan zand in de Noordzee", zegt hij. Uit zijn onderzoek blijkt bovendien dat je dit zand ook kunt lozen bij de Razende Bol, een grote zandplaat voor Texel. Het zand dat je daar dumpt, stroomt linea recta de Waddenzee in. "Het grote voordeel is dat je dan nauwelijks hoeft te varen met zandzuigers."

3D computerplaatje van zandplaat de Razende Bol (midden) voor de kust van Texel (rechtsboven) en Noord-Holland (rechts midden). (Illustratie: Rijkswaterstaat)


29 augustus 2014 12.35

Wouter Bos: 'Kom te laat en je valt op'

Kom bij vergaderingen te laat binnen en ga te vroeg weg. Dan val je op, vertelde Wouter Bos aan honderden nieuwe eerstejaars studenten van de Vrije Universiteit in een grappige toespraak over netwerken.
29 augustus 2014 12.34

Bussemaker ligt niet wakker van oud-studenten die niet aflossen

Onderwijsminister Bussemaker maakt zich geen zorgen over oud-studenten die hun studieschuld tijdelijk niet aflossen. “De genoemde cijfers zijn voor mij geen verrassing, noch een bron van ongerustheid.”

28 augustus 2014 21.51

Thom de Graaf: scheiding hbo en wo niet meer van deze tijd

De strikte scheiding tussen mbo, hbo en wo is niet meer van deze tijd en op den duur ook niet meer houdbaar, zei de voorzitter van de Vereniging Hogescholen zojuist.
28 augustus 2014 16.01

Acht op de tien hbo-docenten master in 2016

Over twee jaar moet minstens tachtig procent van alle hbo-docenten een master- of doctorsdiploma op zak hebben. Minister Bussemaker en staatssecretaris Dekker herhalen die doelstelling in een brief aan de Tweede Kamer.

28 augustus 2014 15.59

Rechter moet zich uitspreken over hoogte collegegeld

Blijdschap bij studenten die vechten tegen het hoge collegegeld voor tweede studies. Ze hebben het hoger beroep gewonnen in hun zaak tegen acht universiteiten. De civiele rechter moet nu een uitspraak doen over de hoogte van het ...
28 augustus 2014 15.47

​‘Tekort aan studieplekken bij TU’

De studentenraad maakt zich zorgen over een tekort aan studieplekken binnen de TU. Volgens berekeningen van de raad zijn er zevenduizend nodig, maar zijn er momenteel 5600 beschikbaar.

  Meer