Zandhonger nog niet gestild

Zand van Texelse en Noord-Hollandse stranden verdwijnt en masse de Waddenzee in. Aan de zandhonger van het wad zou vanzelf een eind komen, verwachtten experts, maar Delfts onderzoek haalt deze theorie onderuit.

ebdelta.jpg

Eeuwen lang hield de Waddenzee zich redelijk koest. "Het wad kende een cyclische dynamiek", zegt promovendus ir. Edwin Elias. Hij onderzocht bij Civiele Techniek en Rijkswaterstaat zestiende- en zeventiende-eeuwse zeekaarten van de VOC, en uiterst precieze dieptemetingen van de laatste decennia. "Waarschijnlijk stroomde er ongeveer evenveel zand met opkomend tij de Waddenzee in als er weer uitging met eb."

Na de aanleg van de Helderse Zeewering, rond 1750, veranderde het plaatje enigszins. En na de Afsluitdijk raakt het Wad nog meer uit zijn doen, blijkt uit Elias' onderzoek, waar hij 3 oktober op promoveert. "Het getij is zich heel anders gaan gedragen. Zandbanken ontstaan en verdwijnen nu sneller dan vroeger en het wad hoogt zich langzaam op om een nieuw evenwicht te bereiken. Vijf â zes miljoen kubieke meters zand kwamen er de afgelopen decennia gemiddeld per jaar bij in de Waddenzee."

Dit laatste is het ministerie van verkeer en waterstaat een doorn in het oog. Het wad stilt zijn zandhonger namelijk grotendeels met zand van de Texelse en Noord-Hollandse kust. De overheid moet die stranden jaarlijks opspuiten om te voorkomen dat het land in zee verdwijnt.

Er was hoop aan de horizon. Vanaf de jaren tachtig stompen de 'zandcurven' van de onderzoekers van Rijkswaterstaat namelijk af. Het lijkt alsof de Waddenzee steeds minder zand uit de omgeving opslurpt. Maar van deze hoop laat de Delftenaar helaas niets heel. Uit zijn onderzoek blijkt namelijk dat het zand zich oostelijker is gaan ophopen, in een gedeelte van de Waddenzee dat tot nu toe niet werd meegenomen in de analyses.

"Nederland moet de stranden van Texel en Noord-Holland dus onverminderd blijven opspuiten", zegt Elias. "Bovendien hebben we te maken met zeespiegelstijging en straks ook bodemdaling door gaswinning. Het Wad zal deze veranderingen proberen te neutraliseren, wat mogelijk tot grote extra zandverplaatsingen zal leiden."

Ondanks dit alles maakt Elias zich geen zorgen. "Nederland heeft een enorme reserve aan zand in de Noordzee", zegt hij. Uit zijn onderzoek blijkt bovendien dat je dit zand ook kunt lozen bij de Razende Bol, een grote zandplaat voor Texel. Het zand dat je daar dumpt, stroomt linea recta de Waddenzee in. "Het grote voordeel is dat je dan nauwelijks hoeft te varen met zandzuigers."

3D computerplaatje van zandplaat de Razende Bol (midden) voor de kust van Texel (rechtsboven) en Noord-Holland (rechts midden). (Illustratie: Rijkswaterstaat)


29 juli 2014

Veni's voor twee TU-onderzoekers

Daniele Cavallo en Atilla Geresdi krijgen een Veni-subsidie van NWO. De twee Delftse onderzoekers krijgen de komende drie jaar beide maximaal 250 duizend euro voor hun onderzoek.
23 juli 2014

Ook TU één minuut stil

Ook TU één minuut stil TU-medewerkers die om vier uur vanmiddag één minuut stil willen zijn voor de slachtoffers van de vliegtuigramp krijgen daarvoor alle ruimte. Dat laat het college van bestuur weten in een speciaal bericht.

23 juli 2014

IO-reorganisatie moet wachten tot na de zomer

Medewerkers van de afdeling design engineering, waar een grote reorganisatie ophanden is, krijgen tot 29 augustus de tijd om onjuistheden aan te wijzen in de beschrijving van hun kennis. Dat heeft de ondernemingsraad afgedwongen.
22 juli 2014

Library schrapt banen en verkleint collectie

De TU Delft Library kan de forse bezuiniging van 2,4 miljoen euro die ze moet doorvoeren voor een groot deel bereiken door veertien medewerkers na hun pensioen niet te vervangen. Voor twee medewerkers dreigt boventalligheid. Verder snoeit ...

21 juli 2014

TU rouwt om studente en medewerker

Een medewerker en een studente van de TU Delft zijn omgekomen bij de vliegtuigramp op 17 juli in Oekraïne. De universiteit reageert met verslagenheid.
20 juli 2014

Nuna maakt uitstapje naar Zuid-Afrika

Nuna maakt uitstapje naar Zuid-Afrika Waarom wachten op de World Solar Challenge in 2015? De zonnewagen Nuna doet in september dit jaar mee met de Sasol Solar Challenge in Zuid-Afrika. Met deze extra praktijkervaring hopen de Delftse studenten van het Nuon Solar Team de ...

  Meer