Zandhonger nog niet gestild

Zand van Texelse en Noord-Hollandse stranden verdwijnt en masse de Waddenzee in. Aan de zandhonger van het wad zou vanzelf een eind komen, verwachtten experts, maar Delfts onderzoek haalt deze theorie onderuit.

ebdelta.jpg

Eeuwen lang hield de Waddenzee zich redelijk koest. "Het wad kende een cyclische dynamiek", zegt promovendus ir. Edwin Elias. Hij onderzocht bij Civiele Techniek en Rijkswaterstaat zestiende- en zeventiende-eeuwse zeekaarten van de VOC, en uiterst precieze dieptemetingen van de laatste decennia. "Waarschijnlijk stroomde er ongeveer evenveel zand met opkomend tij de Waddenzee in als er weer uitging met eb."

Na de aanleg van de Helderse Zeewering, rond 1750, veranderde het plaatje enigszins. En na de Afsluitdijk raakt het Wad nog meer uit zijn doen, blijkt uit Elias' onderzoek, waar hij 3 oktober op promoveert. "Het getij is zich heel anders gaan gedragen. Zandbanken ontstaan en verdwijnen nu sneller dan vroeger en het wad hoogt zich langzaam op om een nieuw evenwicht te bereiken. Vijf â zes miljoen kubieke meters zand kwamen er de afgelopen decennia gemiddeld per jaar bij in de Waddenzee."

Dit laatste is het ministerie van verkeer en waterstaat een doorn in het oog. Het wad stilt zijn zandhonger namelijk grotendeels met zand van de Texelse en Noord-Hollandse kust. De overheid moet die stranden jaarlijks opspuiten om te voorkomen dat het land in zee verdwijnt.

Er was hoop aan de horizon. Vanaf de jaren tachtig stompen de 'zandcurven' van de onderzoekers van Rijkswaterstaat namelijk af. Het lijkt alsof de Waddenzee steeds minder zand uit de omgeving opslurpt. Maar van deze hoop laat de Delftenaar helaas niets heel. Uit zijn onderzoek blijkt namelijk dat het zand zich oostelijker is gaan ophopen, in een gedeelte van de Waddenzee dat tot nu toe niet werd meegenomen in de analyses.

"Nederland moet de stranden van Texel en Noord-Holland dus onverminderd blijven opspuiten", zegt Elias. "Bovendien hebben we te maken met zeespiegelstijging en straks ook bodemdaling door gaswinning. Het Wad zal deze veranderingen proberen te neutraliseren, wat mogelijk tot grote extra zandverplaatsingen zal leiden."

Ondanks dit alles maakt Elias zich geen zorgen. "Nederland heeft een enorme reserve aan zand in de Noordzee", zegt hij. Uit zijn onderzoek blijkt bovendien dat je dit zand ook kunt lozen bij de Razende Bol, een grote zandplaat voor Texel. Het zand dat je daar dumpt, stroomt linea recta de Waddenzee in. "Het grote voordeel is dat je dan nauwelijks hoeft te varen met zandzuigers."

3D computerplaatje van zandplaat de Razende Bol (midden) voor de kust van Texel (rechtsboven) en Noord-Holland (rechts midden). (Illustratie: Rijkswaterstaat)


23 april 2014

Bovenbouw vwo: vier van de vijf leraren universitair opgeleid

In 2020 moet minstens tachtig procent van de bovenbouwdocenten in het vwo een universitair masterdiploma hebben. Schoolbesturen zullen tijdens sollicitaties inzetten op academici, hebben de minister en het voortgezet onderwijs afgesproken.
23 april 2014

TU krijgt Sports Engineering Institute

De TU opent in september een Sports Engineering Institute. Met deze bundeling van onderwijs en onderzoek op het gebied van sport wil de TU zich profileren als sportuniversiteit.

22 april 2014

Eerste ‘Toffe peer’ naar Tilburgs universiteitsbestuur

Tilburgse universiteitsbestuurders nemen de medezeggenschap serieus en ontvangen daarom de ‘Toffe peer award’. De Hogeschool Leiden wordt op de vingers getikt en krijgt de ‘Rotte appel award’.
22 april 2014

Evenement tegen vooroordelen over managers

Veel Delftse studenten onderschatten het belang van management in de techniek, stelt TBM-studievereniging Curius. Vandaar dat Curius op 8 mei een workshopdag organiseert voor alle TU-studenten. “Een manager is niet iemand in een strak ...

22 april 2014

Vijf manieren om Delta online te lezen

Vijf manieren om Delta online te lezen Hongerig naar nieuws over de TU Delft, maar geen Delta magazine binnen handbereik? Ook online kun je op de hoogte blijven van het reilen en zeilen van de universiteit en van algemeen onderwijs- en wetenschapsnieuws.
21 april 2014

Kamer blijft kritisch over afpakken studiepunten

Mogen onderwijsinstellingen studiepunten laten vervallen, enkel en alleen omdat studenten te traag studeren? Regeringspartij VVD vindt van wel, maar andere partijen hebben hun twijfels of spreken zelfs van misbruik.

  Meer