Ga direct naar: Hoofdnavigatie | Inhoud | Zoeken | Servicemenu

Studieplezier, maar ook faalangst en piekeren

Meer dan de helft van de Delftse studenten ervaart wel eens zoveel stress over zijn of haar studie dat het hun privéleven in de weg staat. En de langstudeerboete draagt bij aan de faalangst, het piekeren en de slapeloze nachten van gestreste studenten. “De sfeer is leuk, maar mijn studie zelf is erg stressvol.”

Delftse studenten blijken net als hun collega’s van de andere technische universiteiten wekelijks gemiddeld meer studie-uren te maken dan studenten van ‘gewone’ universiteiten en hogescholen (Foto: Hans Stakelbeek)
Delftse studenten blijken net als hun collega’s van de andere technische universiteiten wekelijks gemiddeld meer studie-uren te maken dan studenten van ‘gewone’ universiteiten en hogescholen (Foto: Hans Stakelbeek)

Delftse studenten hebben vaker last van studiestress dan hun collega’s uit andere steden, blijkt uit een rondvraag onder bijna 5500 studenten in heel Nederland. Maar liefst 52,9 procent van de Delftse respondenten zegt ‘ja’ op de vraag: ‘heb je wel eens last van zeer grote stress over je studie?’. Dat ‘zeer groot’ werd uitgelegd als ‘belemmerend voor je privéleven’.
Aan andere universiteiten is het percentage dat wel eens zeer grote stress ervaart veel lager. Neem de Erasmus Universiteit Rotterdam, waar de TU de banden mee wil aanhalen. Daar zegt slechts 32,1 procent ‘ja’ op bovenstaande vraag. Ook aan de andere technische universiteiten in Nederland hebben niet zoveel studenten last van stress. Aan de TU Eindhoven gaat het om 37,6 procent en aan de Universiteit Twente om 36,7 procent. Tien universiteitsbladen, waaronder Delta, en vijf bladen van hogescholen lieten studenten van hun instellingen dezelfde enquête invullen. Gemiddeld beantwoordde veertig procent bovenstaande vraag met ‘ja’.
Delft steekt er dus uit en Delftse studentes helemaal. 95 Vrouwelijke TU-studenten vulden deze vraag in en 345 mannen. Tussen hen is een duidelijk verschil te zien in hoe stressvol zij hun studie ervaren. 59 Procent van de vrouwen zegt wel eens zeer grote stress te ervaren, tegen 51 procent van de mannen.

Uit een analyse van de vragen blijkt dat deze stress verergert als studenten denken dat zij met de langstudeerboete te maken gaan krijgen. 21 Procent van de respondenten denkt dat ze die boete zullen krijgen. Zij zeggen vaker grote stress te hebben dan studenten die denken niet of misschien een boete te krijgen.
Die langstudeerboete speelt voor een deel van de studenten ook een rol bij de keuze voor een vervolgopleiding. 66 Procent is van plan om na de huidige studie een master- of een andere vervolgopleiding te doen. Zeventien procent zegt echter ook dat dat plan is veranderd door de langstudeerboete.

Angst voor langstudeerboete
Die percentages komen overeen met het landelijke beeld. Landelijk is ook gekeken naar alleen de bachelorstudenten. Van hen geeft achttien procent aan dat zijn besluit over de vervolgopleiding (de master) is veranderd door de komst van de langstudeerboete. Zes procent kiest alsnog voor een master. Dat is dan bijvoorbeeld een gemakkelijkere opleiding of een opleiding waarmee de kans op een goede baan groter is.

Een ander deel twijfelt nog, maar van alle bachelorstudenten ziet acht procent helemaal af van een master. Landelijk betekent dit dat veertigduizend bachelorstudenten hun studie inkorten uit angst voor de langstudeerboete.
In een reactie laat staatssecretaris Halbe Zijlstra van onderwijs weten dat hij het niet erg vindt als de langstudeerboete bachelorstudenten van een master weerhoudt. “De langstudeermaatregel beoogt een bewustere studiekeuze van studenten. Dus als bachelorstudenten zeggen: ‘ik weet nog niet zeker of ik wel een masteropleiding wil volgen; ik ga eerst werken’, dan is dat niet erg. Deze studenten kunnen altijd later nog besluiten dat ze een masteropleiding willen gaan doen.”
Namens het college van bestuur van de TU Delft laat Paul Rullmann weten het merkwaardig te vinden dat Delftse studenten de keuze van hun vervolgstudie laten beïnvloeden door de langstudeerboete. “In Delft wordt de vertraging vooral opgelopen in de bachelorstudie. Als men eenmaal door de bachelor heen is, halen de meesten de master in 2 tot 2,5 jaar. Dus waarom zou je je dan nog door de boete laten afschrikken?”

Faalangst
Uit de enquête blijkt dat stress zich op allerlei manieren kan uiten. Respondenten konden kiezen uit acht mogelijkheden en daarbij konden zij er meerdere tegelijk aankruisen.
Dik een kwart (25,9 procent) van de Delftenaren blijkt last te hebben van faalangst en 24,8 procent piekert veel. Eén op de vijf slaapt slecht en 21,3 procent voelt zich wel eens extreem gefrustreerd. 18,5 Procent lijdt soms aan extreem uitstelgedrag.
Sommige studenten drinken (8 procent) en blowen (10 procent) om hun zenuwen in bedwang te houden. Tussen de mogelijke manieren waarop stress zich uit stond geen optie ‘veel eten’. Een aantal respondenten krabbelde die optie er zelf bij op het enquêteformulier. ‘Veel uitgaan’ werd niet vaak aangestreept. Bij maar 3,2 procent uit de stress zich op deze manier.

Studenten die veel studiestress ervaren, maken vaker gebruik van de professionele hulp van een studieadviseur of een (studenten)psycholoog, zo laten de enquêteresultaten zien. Ook doen zij vaker een beroep op medestudenten, vrienden of ouders voor praktische of mentale steun.
Die hulp is soms hard nodig. Bijna de helft (49 procent) van de Delftenaren bestempelt de studie als moeilijk. Vier procent kruist zelfs de optie ‘zeer moeilijk’ aan. Twee procent heeft altijd of bijna altijd het gevoel de studie niet meer aan te kunnen. Zeven procent heeft dat gevoel vaak en 35 procent af en toe. 39 Procent vindt de studiezwaarte precies goed. Een minderheid vindt zijn studie zeer makkelijk (2 procent) of makkelijk (6 procent).
Gelukkig zijn er meer studenten die plezier beleven aan hun studie. 53 Procent beleeft er veel plezier aan en 14 procent zelfs heel veel. 28 Procent is neutraal, 4 procent beleeft weinig plezier aan de studie en bij slechts 1 procent is het plezier helemaal afwezig.

Sporten helpt
Uit de enquête komt voor Delft geen duidelijk verband naar voren tussen de mate van studiedruk die een student ervaart en zijn activiteiten naast de studie. Iemand die veel stress ervaart, doet niet per definitie meer of minder naast zijn of haar studie. Uit de landelijke cijfers komt wel een verband naar voren. Daaruit blijkt dat hoe meer uren een student besteedt aan zaken buiten zijn of haar studie, hoe minder stress deze ervaart. Die trend is het duidelijkst bij sporten, verenigingsleven en bijbaantjes, en enigszins bij uitgaan.

Delftse studenten blijken net als hun collega’s van de andere technische universiteiten wekelijks gemiddeld meer studie-uren te maken dan studenten van ‘gewone’ universiteiten en hogescholen (zie tabel). 36 Procent zegt wekelijks tussen de 31 en de 40 uur te studeren (dat is inclusief contacturen). 26 Procent gaat over de 40 uur heen. Een kwart komt uit tussen de 21 en de 30 uur, 9 procent houdt het bij 11 tot 20 uur en 4 procent maakt zich ervan af met minder dan 10 uur.
Respondenten werd ook gevraagd naar hun verdere tijdverdeling. Delftse studenten blijken graag te sporten. 29 Procent doet dat meer dan drie uur per week. Twaalf procent sport helemaal niet. De rest zit tussen één en drie uur sporten per week in. Uitgaan kost velen echter meer tijd. De grootste groep (37 procent) doet dat wekelijks tussen de vijf en tien uur. Acht procent stapt meer dan vijftien uur per week.
Van Delftse studenten is bekend dat ze vaker dan gemiddeld lid zijn van een vereniging. Toch besteedt maar een klein deel veel tijd aan bestuurs- of commissiefuncties. 46 Procent van de respondenten heeft momenteel geen functie binnen een vereniging, 28 procent komt niet verder dan een tijdsinvestering van maximaal 2,5 uur per week.

Studenten is ook gevraagd naar hun bijbaantjes. 37 Procent heeft er momenteel geen, zo blijkt. Eenvijfde besteedt wekelijks gemiddeld minder dan vijf uur aan een bijbaan en 28 procent zit tussen vijf en tien uur per week.
Paul Rullmann zegt dat een goede balans tussen studeren en andere activiteiten nodig is. Studeren hoeft van de universiteit niet het enige te zijn dat studenten doen. “Goed plannen wordt nog belangrijker. Zoals de studentenverenigingen de studenten van meet af aan voorhouden: studeren is combineren.”

Delta bedankt TU-studenten Chris van de Loo en Chris Dingemanse voor hun hulp bij het verwerken van de resultaten van de enquête, alsook de studenten die de enquêtes hebben afgenomen.

/uploads/delta.tudelft.nl/delta_paragraphs/26884/image/stress.jpg

Piekeren en slecht slapen

Van links naar rechts: Max Verhoeven, Roos Pulskens en Martine Duyvis. (Foto: Carlijn Remmelzwaal)
Van links naar rechts: Max Verhoeven, Roos Pulskens en Martine Duyvis. (Foto: Carlijn Remmelzwaal)

Roos Pulskens (23) en Martine Duyvis (21) studeren allebei bouwkunde. Pulskens is aan haar master begonnen en Duyvis is bachelorstudent. Pulskens heeft vaak last van grote stress over haar studie. “Maar dat is Bouwkunde toch?” reageert Martine daarop. “Bij andere studies hebben ze ook last van studiestress, maar op Bouwkunde meer door alle zware projecten.” Die stress uit zich naast nachten doorwerken in piekeren en slecht slapen. De studiestress heeft meer te maken met de moeilijkheidsgraad van de studie, dan met de invoering van de langstudeerboete op 1 september. Duyvis loopt nu nog nominaal en heeft geen stress over de boete. Pulskens heeft anderhalf jaar vertraging en maakt zich wel zorgen om de boete. “Ik moet ervoor zorgen dat ik in een bepaalde tijd wel alle vakken haal”. Bovendien zou Pulskens een andere master gaan doen als de langstudeerboete niet ingevoerd zou worden. Al met al beleven de studentes wel plezier aan hun studie. “Vooral de sfeer is leuk” zeggen Pulskens en Duyvis, “maar de studie zelf is erg stressvol.” Door de weinig vrije tijd die ze hebben, zijn ze soms jaloers op vrienden die maar weinig contacturen hebben op de universiteit en veel tijd aan andere dingen kunnen besteden. De boete heeft de studentes aan het denken gezet over actief zijn in commissies en besturen. “Wij zitten allebei in de commissie van Pantheon, het blad van de faculteit Bouwkunde” zegt Duyvis. Bovendien organiseert ze ook het jaarlijkse studentenfeest Studuction. Doordat ze deze commissies doen, voelen de studentes nog meer druk om harder te studeren om de boete te ontwijken.

Boete geaccepteerd

Gijs-Jan Otten. (Foto: Carlijn Remmelzwaal)
Gijs-Jan Otten. (Foto: Carlijn Remmelzwaal)

Gijs-Jan Otten is tweedejaars student werktuigbouwkunde en lid van Virgiel. Van studiestress heeft hij maar af en toe last. “Alleen als zijn ouders over zijn studie beginnen”, roepen zijn vrienden. De stress is vooral gevolg van de studievertraging die Otten afgelopen jaar heeft opgelopen. Hij weet zeker dat hij langstudeerder wordt, maar maakt zich daar niet druk om. “Ik heb inmiddels geaccepteerd dat ik langer over mijn studie zal doen en daar een boete voor zal moeten betalen.” Otten gaat zeker een master doen en die nominaal afronden. Hij wil graag commissies doen bij zijn studentenvereniging, maar zal hierover langer nadenken. Ondanks zijn vertraging beleeft Otten veel plezier aan zijn studie en doet hij veel naast studeren. “Ik voetbal, doe aan fitness en stop tijd in mijn studentenhuis en -vereniging.”

Zie het als een lening

Max Verhoeven (21) is eerstejaars student bouwkunde. Voordat hij aan deze studie begon, heeft Verhoeven twee jaar aan de modeacademie in Amsterdam gestudeerd. Ondanks dat hij bouwkunde erg zwaar vindt en daardoor vaak last heeft van studiestress, is hij blij dat hij de switch heeft gemaakt. Over de langstudeerboete maakt Verhoeven zich geen zorgen. “Ik ga er zeker te mee maken krijgen, maar ik zie het gewoon als een lening.” De boete speelt wel mee in zijn beslissing om ooit een commissie te gaan doen. “Ik zou zeker een bestuurstaak willen uitvoeren, maar door de invoering van de boete zou ik nooit meer een jaar vrij nemen.” Verhoeven roeit bij Laga, maar die activiteit heeft hij op een laag pitje gezet. Hij moet alle tijd in zijn studie stoppen. Ondanks de boete gaat Verhoeven zeker een master doen. “Aan alleen een bachelor bouwkunde heb je niks”.
 

Geen stress

Martijn Vollering (23) is in 2007 aan de studie technische natuurkunde begonnen. Naast studeren gaat hij vaak uit en werkt hij als hulpkok in de keuken van een restaurant. Vollering heeft vier jaar studievertraging en is nog bezig met zijn bachelor. Ondanks de studievertraging zegt hij totaal geen last te hebben van studiestress. Hij wordt geconfronteerd met de langstudeerboete, maar dat doet hem niets. “Waarom zou ik me zorgen maken om die boete?” zegt Vollering. Hij wil gewoon zijn studie afmaken, ondanks dat er een prijskaartje aan hangt. De vier jaar vertraging in zijn studie heeft hij opgelopen door luiheid, zegt Vollering. De langstudeerboete heeft er wel voor gezorgd dat hij nu iets beter zijn best doet. “Ik kan de studie makkelijk aan.”

Uitleg enquête

/uploads/delta.tudelft.nl/delta_paragraphs/26883/image/enquete.jpg

De enquête naar studiedruk is afgenomen door de redacties van de bladen van tien universiteiten en vijf hogescholen: Ad Valvas (Vrije Universiteit), Cursor (TU Eindhoven), Delta (TU Delft), DUB (Universiteit Utrecht), Erasmus Magazine (Erasmus Universiteit Rotterdam), H/Link (Haagse Hogeschool), Observant (Universiteit Maastricht), Profielen (Hogeschool Rotterdam), Resource (Wageningen University en hogeschool Van Hall Larenstein), Sax (Saxion Hogeschool), Trajectum (Hogeschool Utrecht), UK (Rijksuniversiteit Groningen), UT Nieuws (Universiteit Twente) en Vox (Radboud Universiteit).


07 augustus 2014

Can TU Delft Finally “Eet Smakelijk"

Can TU Delft Finally “Eet Smakelijk" Dutch food culture surprises many newcomers. When the Dutch “put lettuce and tomato on a sandwich, they think it’s a party,” quips Dorina Pojani. Pojani’s jab gets to the point—food in the Netherlands is functional and simple. ...
07 augustus 2014

Commercial success at TU Delft

Commercial success at TU Delft As a technical university, TU Delft is the highest ranking Dutch university, third highest European university and 42nd overall in the World Reputation Rankings of Times Higher Education magazine. What makes TU so special? What is it about ...

30 juni 2014

‘Het probleem is niet de technologie, maar wat je moet maken om de klant tevreden te stellen’

Wie een technisch bedrijf wil beginnen, heeft een goed idee nodig, maar liever geen uitontwikkeld product. Als er iets blijkt uit gesprekken met deelnemers aan het derde YesDelft Launchlab, dan is het wel dat de arrogantie van de uitvinder ...
30 juni 2014

Hoge nood

Hoge nood Het is een taboeonderwerp, zegt projectleider dr. Jan Carel Diehl. Mensen praten niet graag over hun ontlasting en zeker niet over hoe ze nu precies hun achterste spoelen. Toch is het nodig dat te weten als je iets voor een bepaalde ...

30 juni 2014

Wat doe jij deze zomer?

Wat doe jij deze zomer? Naar Zuid-Frankrijk rijden, biertje drinken op een camping, bakken aan het strand of slenteren door een wereldstad? Sommige studenten doen heel wat anders deze zomer. Optreden aan de Côte d’Azur bijvoorbeeld, houten paviljoens bouwen ...
16 juni 2014

‘Qua techniek verliest Nederland op alle fronten van het buitenland’

Zijn er ergens problemen met waterwerken - dijken die het begeven of ander nat onheil - dan wordt al gauw geroepen: ‘bring in the Dutch’. Maar zijn we nog wel zo succesvol? Veel mensen uit de waterbouwsector menen van niet.

  Meer