Robotchirurgie

Geperforeerde darmen dichtnaaien terwijl de kogels je om de oren vliegen. Over tien jaar nemen robots deze taak over van legerartsen, meldt New Scientist.

‘Traumapod’ heet de robot die mensenlevens moet redden op het slagveld. Deze ‘pod’ bestaat uit een dozijn robots die nauw moeten samenwerken en een heuse operatiekamer in beslag nemen. Net als op de echte OK overhandigen verpleegkundigen de instrumenten aan de chirurg en leggen ze de gebruikte spullen weer weg. De hoofdrobot is in dit geval de chirurg. Hij wordt aangestuurd door een arts van vlees en bloed die achter de gevechtslinie via een cameraatje meekijkt. De arts instrueert de assistentierobots door middel van spraakherkenning.
De groep onderzoekers in Californië die het systeem ontwikkelt in opdracht van het Amerikaanse leger, slaagde er onlangs in om met de Traumapod een plastic buisje in een beschadigde ader in een nepbeen te plaatsen en om een geperforeerde darm dicht te naaien. Dit zijn verwondingen die op het slagveld veel voorkomen. Over tien jaar moet het systeem zo compact gemaakt zijn als een brits en grotendeels autonoom werken. De Mash-romantiek is dan verleden tijd.
“Werd er maar net zoveel tijd en geld gestoken in het ontwikkelen van simpele oplossingen voor operatieproblemen”, zegt prof.dr. Jenny Dankelman van de afdeling biomechanical engineering (3mE) desgevraagd. Het ontwikkelen van simpele en gebruiksvriendelijke operatie-instrumenten die chirurgen extra bewegingsvrijheid geven, is wat Dankelman en haar collega’s voornamelijk bezighoudt.
Dankelman kent het onderzoek van de Amerikanen. Op haar computer heeft ze een filmpje staan van de Traumapod in actie. De hoofdrobot is niemand minder dan de kunstmens Da Vinci, een robot die sinds enkele jaren wereldwijd dienst doet bij bepaalde sleutelgatoperaties.
“Er mankeert van alles aan de robot”, zegt Dankelman. “Als er een interne bloeding ontstaat, dan moet de arts, die een stuk verderop zit aan de joysticks, er razendsnel bij zijn om het met zijn eigen handen te dichten, want dat gaat nog altijd veel sneller en beter met echte handen. Daarnaast blijken de trocars, de buisjes waardoor de operatie-instrumenten het lichaam in worden geleid, soms niet goed geplaatst waardoor de arts toch weer moet komen.”
“Bij sommige ingrepen is Da Vinci nuttig”, geeft de hoogleraar toe. “Zoals de behandeling van prostaatkanker. Daarbij heeft de chirurg met zijn eigen instrumenten niet altijd genoeg bewegingsvrijheid rondom de tumor. De robot kan er wel goed bij omdat hij polsgewrichten heeft in zijn armen.”
Maar daar is wat Dankelman betreft alles wel mee gezegd. Hetzelfde verhaal zal ze binnenkort houden in een voordracht op een Europese conferentie over robotchirurgie.
Dat zo’n robot met allerlei extra mechanische hulpjes op het slagveld levens gaat redden, daar gelooft de Delftse hoogleraar niets van. “Een bloeding in een buik of in de hersenen stelpen, is ontzettend moeilijk. Als de robot daarin slaagt, dan is de robotica zo ver ontwikkeld dat het waarschijnlijk geen soldaten meer zijn die vechten, maar robots.”