NWO begint met ‘open access’

Onderzoekers met een beurs van NWO kunnen vijfduizend euro aanvragen om hun wetenschappelijke artikelen te publiceren in tijdschriften die iedereen gratis kan lezen.

“Wij gaan het onderzoekers zo gemakkelijk mogelijk maken”, zegt voorzitter Jos Engelen van NWO. Hij wil wetenschappers voorlopig alleen maar aanmoedigen in zogeheten open access-tijdschriften te publiceren, en niet dwingen. “Maar als bewustwording en stimulering bij onderzoekers niet helpt, wil ik een stap verder gaan. Dan wil ik NWO-onderzoekers verplichten om open access te publiceren.”

Dat gaat hij vanmiddag zeggen op een seminar over ‘open access’, dat de ICT-stichting SURF vandaag houdt. Vanaf vandaag kunnen wetenschappers een vergoeding aanvragen voor het publiceren in tijdschriften die publiek toegankelijk zijn. In totaal is er 2,5 miljoen euro mee gemoeid. Nog eens 2,5 miljoen euro staat klaar voor “onvoorziene gebeurtenissen”.

Normaal gesproken betalen universiteiten en bibliotheken geld om een tijdschrift te mogen lezen. Zonder abonnement zijn wetenschappelijke artikelen dan niet in te zien, ook niet als het onderzoek met overheidsgeld is verricht. Voorvechters van open access willen het omdraaien: wetenschappers betalen om in een tijdschrift te mogen publiceren, waarna iedereen het artikel kan lezen. “Ik kan me zelfs voostellen dat ook een bedragje betaald moet worden voor – na peer review – afgewezen artikelen”, speculeert Engelen.

De beweging lijkt steeds meer op stoom te komen. De Vrije Universiteit kondigt vandaag aan dat over tien jaar negentig procent van alle wetenschappelijke VU-publicaties vrij toegankelijk moet zijn.

Ook grote tijdschriften maken open access steeds vaker mogelijk, zij het met enige vertraging na publicatie. De onvrede met het gebruikelijke systeem is ontstaan door de steeds hogere abonnementskosten.

Wetenschappers publiceren liefst in tijdschriften met een hoge impact. Dat is gunstiger voor hun carrière. Zolang die tijdschriften nog niet gratis te lezen zijn, is het moeilijk om de situatie te doorbreken.

NWO

“Wij gaan het onderzoekers zo gemakkelijk mogelijk maken”, zegt voorzitter Jos Engelen van NWO. Hij wil wetenschappers voorlopig alleen maar aanmoedigen in zogeheten open access-tijdschriften te publiceren, en niet dwingen. “Maar als bewustwording en stimulering bij onderzoekers niet helpt, wil ik een stap verder gaan. Dan wil ik NWO-onderzoekers verplichten om open access te publiceren.”

Dat gaat hij vanmiddag zeggen op een seminar over ‘open access’, dat de ICT-stichting SURF vandaag houdt. Vanaf vandaag kunnen wetenschappers een vergoeding aanvragen voor het publiceren in tijdschriften die publiek toegankelijk zijn. In totaal is er 2,5 miljoen euro mee gemoeid. Nog eens 2,5 miljoen euro staat klaar voor “onvoorziene gebeurtenissen”.

Normaal gesproken betalen universiteiten en bibliotheken geld om een tijdschrift te mogen lezen. Zonder abonnement zijn wetenschappelijke artikelen dan niet in te zien, ook niet als het onderzoek met overheidsgeld is verricht. Voorvechters van open access willen het omdraaien: wetenschappers betalen om in een tijdschrift te mogen publiceren, waarna iedereen het artikel kan lezen. “Ik kan me zelfs voostellen dat ook een bedragje betaald moet worden voor – na peer review – afgewezen artikelen”, speculeert Engelen.

De beweging lijkt steeds meer op stoom te komen. De Vrije Universiteit kondigt vandaag aan dat over tien jaar negentig procent van alle wetenschappelijke VU-publicaties vrij toegankelijk moet zijn.

Ook grote tijdschriften maken open access steeds vaker mogelijk, zij het met enige vertraging na publicatie. De onvrede met het gebruikelijke systeem is ontstaan door de steeds hogere abonnementskosten.

Wetenschappers publiceren liefst in tijdschriften met een hoge impact. Dat is gunstiger voor hun carrière. Zolang die tijdschriften nog niet gratis te lezen zijn, is het moeilijk om de situatie te doorbreken.