Niemand begrijpt de automobilist

Verkeersstromen tijdens evacuaties worden voorbereid met simulaties. Maar daarbij ziet men over het hoofd dat automobilisten in ongewone situaties anders rijden, zegt psycholoog Raymond Hoogendoorn.

“Stel, je wilt Almere evacueren en je stelt beide kanten van de snelweg open voor het verkeer de stad uit. Zulke plannen bestaan. Dan kun je er niet vanuit gaan dat mensen net zo rijden als anders. En toch gebeurt dat wel”, zegt drs. Raymond Hoogendoorn. Hij deed promotieonderzoek naar rijgedrag onder ongewone omstandigheden, bij de vakgroep transport en planning (Civiele techniek en Geowetenschappen). Het is zijn specialisme geworden, nadat hij in 2009 als psycholoog cum laude afstudeerde op de invloed van emoties op rijgedrag.

In zijn onderzoek liet hij ervaren chauffeurs in de rijsimulator van transport en planning twee maal een traject afleggen. De eerste keer reden ze een stuk autoweg zonder bijzonderheden. De tweede keer was er sprake van een verstoring: extra haast, slecht weer of een ongeval aan de andere kant van de weg. In het geval van haast werd de stress verhoogd door meldingen in het scherm zoals ‘behind schedule’ of ‘time is running out’ en een terugtikkend saldo. De proefpersonen was namelijk dertig euro vergoeding beloofd, maar die zagen ze voor hun ogen verdampen. Ondertussen werd hun rijgedrag vastgelegd, evenals hartritme, ademhaling en spanning op gezichtsspieren.

De bevindingen klinken herkenbaar. Bij meer stress gaan chauffeurs sneller optrekken en remmen en dichter achter hun voorganger hangen. Bij slecht weer wordt er minder snel opgetrokken en geremd, maar vreemd genoeg bleef de tijd tot de voorganger onveranderd. Als gevolg van een ongeluk aan de andere weghelft gaan chauffeurs iets sneller optrekken en minder hard remmen, maar vooral houden ze meer afstand. Het aantal proefpersonen varieerde per proef tussen de 25 en de 38.

Deze bevindingen kunnen als parameterwaarden verwerkt worden in het bestaande Intelligent Driver Model (IDM), zodat de gesimuleerde automobilist realistischer reageert op ongewone wegsituaties. Het IDM is een computermodel van Martin Treiber (TU Dresden, 2000) dat continu het volggedrag van auto’s in steden of op autowegen berekent.

Maar daarmee is de voorspelbaarheid van de chauffeur nog lang niet rond. Er bestaat namelijk een groot verschil in rijgedrag tussen verschillende chauffeurs, en ook tussen dezelfde chauffeur op verschillende momenten. Om daar meer grip op te krijgen, wil Hoogendoorn zijn onderzoek voortzetten en verbreden naar realistisch rijgedrag te midden van een moderne rij-omgeving. Inclusief navigatiecomputer, smartphone, dynamische snelheidsregeling én veranderende routeinformatie. Hij heeft een Rubicon-aanvraag gedaan bij NWO, waarmee hij naar de universiteit van Leeds wil, om zijn onderzoek voort te zetten. De groep Intelligent Transport Systems heeft daar een hyperrealistische rijsimulator.

Drs. Raymond Gerard Hoogendoorn, ‘Empirical Research and Modeling of Longitudinal Driving Behaviour Under Adverse Conditions’,
Promotoren: prof.dr. Karel Brookhuis (TBM) en prof.dr.ir. Bart van Arem (CiTG), 5 juli 2012.
Dit onderzoek maakt deel uit van het onderzoeksprogramma Traffic and Travel Behavior in Case of Exceptional Events van het NWO-gebied Maatschappij en Gedragswetenschappen.

 


22 augustus 2014 09.50

​Vereniging Hogescholen wil niet praten over aanpassen roosters

De Vereniging Hogescholen schuift niet aan bij de onderhandelingen over de ov-studentenkaart als de inzet is dat alle studenten buiten de spits moeten reizen. Dat zei bestuurslid Ron Bormans zojuist op Radio 1.
22 augustus 2014 09.00

​Snel duidelijkheid voor studenten medische hulpverlening

Het ministerie van Volksgezondheid beslist na de zomer of afgestudeerden van de hbo-opleiding medische hulpverlening worden opgenomen in het BIG-register. Alleen dan mogen ze het beroep uitvoeren waarvoor ze worden opgeleid.

22 augustus 2014 09.00

​VSNU: 'Bezuiniging op ov-kaart wordt moeilijk'

De universiteiten willen best helpen bij een bezuiniging op de ov-studentenkaart. Maar het zal moeilijk worden, zegt voorzitter Karl Dittrich van universiteitenvereniging VSNU.
21 augustus 2014

Weinig ge-adt op nat debat

Weinig ge-adt op nat debat Geen spreekkoren, geen ‘adtje, adtje, adtje’ roepende nullen en een stelling waar alle debaters het volledig over eens waren. Het politiek debat tijdens de Owee kende levendiger edities.

21 augustus 2014

'’s Morgens de hogeschool dichtgooien, dat gaan we niet doen'

De roosters aanpassen om te bezuinigen op de ov-studentenkaart, dat gaat Ron Bormans niet doen. De collegevoorzitter van de Hogeschool Rotterdam, die ook bestuurslid is van de Vereniging Hogescholen, ziet meer in een trajectkaart voor ...
21 augustus 2014

Haagse Hogeschool wijst zeven studenten de deur

Vanwege tentamenfraude zijn zeven studenten definitief van de Haagse Hogeschool gestuurd. De instelling heeft aangifte gedaan van tentamendiefstal.

  Meer