Niemand begrijpt de automobilist

Verkeersstromen tijdens evacuaties worden voorbereid met simulaties. Maar daarbij ziet men over het hoofd dat automobilisten in ongewone situaties anders rijden, zegt psycholoog Raymond Hoogendoorn.

De ideale chauffeur bestaat niet - Beeld: Driver-San Francisco
De ideale chauffeur bestaat niet - Beeld: Driver-San Francisco

“Stel je wilt Almere evacueren en je stelt beide kanten van de snelweg open voor het verkeer de stad uit. Zulke plannen bestaan. Dan kun je er niet vanuit gaan dat mensen net zo rijden als anders. En toch gebeurt dat wel.” Aan het woord is drs. Raymond Hoogendoorn die bij de vakgroep transport en planning (faculteit Civiele techniek en Geowetenschappen) promotieonderzoek heeft gedaan naar rijgedrag onder ongewone omstandigheden. Het is zijn specialisme geworden nadat hij in 2009 als psycholoog cum laude afstudeerde op de invloed van emoties op rijgedrag.


In zijn onderzoek liet hij ervaren chauffeurs in de rijsimulator van transport & planning twee maal een traject afleggen. De eerste keer reden ze een stuk autoweg zonder bijzonderheden. De tweede keer was er sprake van een verstoring: extra haast, slecht weer of een ongeval aan de andere kant van de weg. In het geval van haast werd de stress verhoogd door meldingen in het scherm zoals ‘behind schedule’ of ‘time is running out’ en een terugtikkend saldo. De proefpersonen was 30 euro vergoeding beloofd, maar die zagen ze voor hun ogen verdampen. Ondertussen werd hun rijgedrag vastgelegd, evenals hartritme, ademhaling en spanning op gezichtsspieren.


De bevindingen klinken herkenbaar. Bij hogere stress gaan chauffeurs sneller optrekken en remmen en dichter achter hun voorganger hangen. Bij slecht weer wordt er minder snel opgetrokken en geremd, maar vreemd genoeg bleef de tijd tot de voorganger onveranderd. Als gevolg van een ongeluk aan de andere weghelft gaan chauffeurs iets sneller optrekken en minder hard remmen, maar vooral houden ze meer afstand. Het aantal proefpersonen varieerde per proef tussen de 25 en de 38.


Deze bevindingen kunnen als parameterwaarden verwerkt worden in het bestaande Intelligent Driver Model (IDM) zodat de gesimuleerde automobilist realistischer reageert op ongewone wegsituaties.


Maar daarmee is de voorspelbaarheid van de chauffeur nog lang niet rond. Er bestaat namelijk een groot verschil in rijgedrag tussen verschillende chauffeurs, en ook tussen dezelfde chauffeur op verschillende momenten. Om daar meer grip op te krijgen wil Hoogendoorn zijn onderzoek voortzetten en verbreden naar realistisch rijgedrag te midden van een moderne rij-omgeving inclusief navigatiecomputer, smartphone, dynamische snelheidsregeling en veranderende routeinformatie. Het is nu al duidelijk dat zo’n chauffeurssimulatie ook een toevalsfactor zal moeten bevatten om recht te doen aan de diversiteit aan de rijdende mens.


--> Raymond Gerard Hoogendoorn, Empirical Research and Modeling of Longitudinal Driving Behaviour Under Adverse Conditions, Promotoren: prof.dr. Karel Brookhuis (TBM) en prof.dr.ir. Bart van Arem (CiTG), 5 juli 2012.

Dit onderzoek maakt deel uit van het onderzoeksprogramma Traffic and Travel Behavior in Case of Exceptional Events van het NWO-gebied Maatschappij en Gedragswetenschappen (NWO-MaGW).


30 juni 2014

Crowdsourcing for live maps

Crowdsourcing for live maps GPS-tracks from volunteers can be used to improve maps. In the future, maps may even go live: displaying what’s taking place at the very moment. Master student Karl van der Winden pioneered the auto-updating of geographical information.
30 juni 2014

Award for sun shade design

Award for sun shade design A team of young architects from TU Delft won second place at the international Velux International Design awards. Anneloes de Koff and Iris van den Brink, both MSc students in the Faculty of Architecture, won the award for their sun shade ...

30 juni 2014

Leuk bedacht: ornicopter

Leuk bedacht: ornicopter Delta bericht regelmatig over innovatieve ideeën. Maar wat is daar een paar jaar later van terechtgekomen? Hoe staat het bijvoorbeeld met de ornicopter van prof.dr.ir. Theo van Holten?
30 juni 2014

Hé, buurvrouw!

Hé, buurvrouw! Zie jij nog wel eens gezellig keuvelende ouderen op een bankje zitten? Bewoners van de gemiddelde groeistad en Vinex-wijk niet. Die bankjes staan er namelijk niet meer. Stedenbouwkundige Rochelle Wolvers onderzocht hoe je ouderen toch kunt ...

24 juni 2014

33 shades of sustainability

33 shades of sustainability Sustainability is business since municipalities demand contractors to deliver 'extra value' in terms of sustainable performance of tunnels for instance.
24 juni 2014

Improving sail-assisted cargo ships

Improving sail-assisted cargo ships The Ecoliner is a sail-assisted cargoship under design at Dykstra naval architects. Master student Emiel Mobron optimised the hull for motorsailing.

  Meer