LSVb haalt ‘studietaks’ van stal

De studiefinanciering is aan herziening toe, vinden de Landelijke Studenten Vakbond en de PvdA-jongeren. Zij lobbyen voor een nieuw systeem: een verplichte lening en terugbetalen naar draagkracht.

Eerdere varianten van dit idee heetten ‘studietaks’ of ‘academicibelasting’. Deze keer noemen de jongeren het ‘studieheffing’. Minister Plasterk heeft zijn ambtenaren al aan het rekenen gezet.

De studiebeurs stelt weinig meer voor en het is niet realistisch om verhoging te bepleiten; het overheidsbudget is beperkt, aldus de LSVb en de Jonge Socialisten. Dus als het onderwijs duurder wordt, zal het geld bij de studenten vandaan moeten komen.

“Maar je weet van tevoren niet wat je later gaat verdienen”, zegt LSVb-voorzitter Gerard Oosterhuis. “Econometrist, advocaat en medisch specialist betalen nu evenveel studielening terug als een leraar, voor wie het een veel grotere hap uit zijn salaris is.”

Daarom zouden veel studenten bang zijn dat hun lening te hoog oploopt en liever een bijbaan nemen, waardoor ze studievertraging oplopen en minder vaak bestuurs- of medezeggenschapswerk doen.

Studieheffing zou betekenen dat rijke hoogopgeleiden meer terugbetalen dan armere hoogopgeleiden. “Een advocaat of medisch specialist kan zo’n hogere bijdrage ook best missen”, meent Oosterwijk. Zoals Wouter Bos ooit zei voor hij minister werd: “De slager op de hoek betaalt nu mee aan de opleiding van een advocaat, dat is perverse solidariteit.”

Aan basisbeurs en aanvullende beurs willen de jongeren overigens niet tornen. Het gaat erom de studielening ‘collectief’ te maken. Wie minder dan 120 procent van het minimumloon verdient, hoeft niets terug te betalen.

Ex-studenten met een gemiddeld inkomen (4143 euro per maand, aldus de Jonge Socialisten) zouden maandelijks 209 euro bijdragen. Er is ook een maximum voor de allerrijksten, zodat die niet tien keer hun studie hoeven terug te betalen. Wie langer studeert, moet meer rente betalen.

De Jonge Socialisten pleiten ervoor dat alle uitwonende studenten vierhonderd euro ‘bijlenen’ en alle thuiswonenden driehonderd euro. “Dit resulteert in een beurs waar studenten redelijk van rond kunnen komen als ze een kleine bijbaan nemen.”

Volgens Jelmer Menges van de Jonge Socialisten zijn de reacties in de wandelgangen niet afwijzend. PvdA-minister Plasterk gaf zelfs toestemming om zijn ambtenaren het idee te laten doorrekenen.

Maar vorig jaar verwierp Plasterk de studietaks in een debat over het nieuwe aflossingsmodel voor studieleningen. “In de jongerentak van mijn partij bestaat nog altijd veel sympathie voor het plan, maar ik ben er op tegen. Het impliceert namelijk dat iemand die is opgeleid om leraar te worden meer belasting moet betalen dan een pandjesbaas.” De lening bij de IB-Groep zou strikt persoonlijk blijven, beloofde hij.