KIA: 'Hoger onderwijs onder druk'

Vakbonden, bedrijfsleven, studenten en onderwijsinstellingen… allemaal erkennen ze dat het hoger onderwijs onder druk staat. Maar ze over de oplossing zijn ze het niet eens, blijkt uit hun gezamenlijke rapport over de kenniseconomie.

Ieder jaar brengt de zogeheten KIA-coalitie een rapport uit met de stand van zaken in de kenniseconomie: de KIA-foto. Hoe gaat het met onderwijs, onderzoek en innovatie? Zijn er genoeg leraren, is er genoeg geld, hoe scoren andere landen?

Deze keer zaten de rapporteurs in een lastig parket. De economische crisis woedt volop, er komen bezuinigingen aan en niemand durft te voorspellen hoe het de komende jaren zal gaan. Vorig jaar verwachtte men nog een voorzichtige groei van de economie, nu niet meer.

Sommige cijfers zijn wel erg oud. De gegevens met publieke en private onderwijsinvesteringen stammen uit 2008, toen er in Europa nog geen vuiltje aan de lucht was. Hetzelfde geldt voor de omzet die bedrijven uit nieuwe of verbeterde technologische producten halen. Die zijn ook vier jaar oud.

“Hierdoor is een mogelijk effect van de huidige economische crisis nog niet zichtbaar in de cijfers”, schrijven de rapporteurs met gevoel voor understatement. Hetzelfde geldt voor de statistieken over de snelheid waarmee afgestudeerde hbo’ers een baan vinden.

Maar over één ding zijn de partijen van de KIA-coalitie het wel eens: het Nederlandse hoger onderwijs staat onder druk. Het aantal studenten per docent gaat voor het eerst sinds 2008 weer omhoog: in het hbo waren het er 23,4 (in het jaar 2010) en in het wetenschappelijk onderwijs 19,5. Er staat niet bij dat het per opleiding extreem uiteen kan lopen.

De rapporteurs zeggen dat de studie-uitval te hoog is en dat talent te weinig wordt uitgedaagd. “Er is te weinig flexibiliteit in het systeem om de gevarieerde vraag van studenten en de arbeidsmarkt goed te bedienen.” Als Nederland op de huidige voet verdergaat, komt het niet in de top vijf van kenniseconomieën, voorspellen de rapporteurs.

Het kabinet wil er iets aan doen, maar betaalt de ‘kwaliteitsimpuls’ met de langstudeermaatregel en een leenstelsel in de masterfase. “Over de wenselijkheid van deze maatregelen is in KIA-verband geen consensus”, aldus het rapport. “Wel hecht iedereen eraan dat het hoger onderwijs voor iedereen toegankelijk blijft. Dat vraagt bij de uitwerking aandacht.”

In lijn hiermee spreekt de KIA-coalitie ook zuinigjes over het volwassenenonderwijs. Daar zouden meer mensen aan moeten deelnemen, maar dat aantal groeit al jaren niet meer. Daar is beleid voor nodig, aldus de KIA-partijen. “Verschillende kabinetsmaatregelen, zoals de langstudeerdersmaatregel, het duurder worden van de tweede studie en het ontnemen van het recht op studiefinanciering voor 30-plussers, kunnen echter juist een negatief effect hebben op een leven lang leren.”

Al met al is de KIA-foto minder verhelderend dan gehoopt. Veel gegevens zijn achterhaald. Aan debatten over de langstudeermaatregel en de investeringen in publiek-private samenwerking zal dit rapport weinig veranderen, al is het maar omdat het noodgedwongen in vogelvlucht over het landschap van onderwijs en onderzoek gaat.

En dat Nederland opschuift van de achtste naar de zevende plaats op de ranglijst van meest concurrerende kenniseconomieën ter wereld? Dat nieuws was er in september al.

 

 


 


23 juli 2014

Ook TU één minuut stil

Ook TU één minuut stil TU-medewerkers die om vier uur vanmiddag één minuut stil willen zijn voor de slachtoffers van de vliegtuigramp krijgen daarvoor alle ruimte. Dat laat het college van bestuur weten in een speciaal bericht.
23 juli 2014

IO-reorganisatie moet wachten tot na de zomer

Medewerkers van de afdeling design engineering, waar een grote reorganisatie ophanden is, krijgen tot 29 augustus de tijd om onjuistheden aan te wijzen in de beschrijving van hun kennis. Dat heeft de ondernemingsraad afgedwongen.

22 juli 2014

Library schrapt banen en verkleint collectie

De TU Delft Library kan de forse bezuiniging van 2,4 miljoen euro die ze moet doorvoeren voor een groot deel bereiken door veertien medewerkers na hun pensioen niet te vervangen. Voor twee medewerkers dreigt boventalligheid. Verder snoeit ...
21 juli 2014

TU rouwt om studente en medewerker

Een medewerker en een studente van de TU Delft zijn omgekomen bij de vliegtuigramp op 17 juli in Oekraïne. De universiteit reageert met verslagenheid.

20 juli 2014

Nuna maakt uitstapje naar Zuid-Afrika

Nuna maakt uitstapje naar Zuid-Afrika Waarom wachten op de World Solar Challenge in 2015? De zonnewagen Nuna doet in september dit jaar mee met de Sasol Solar Challenge in Zuid-Afrika. Met deze extra praktijkervaring hopen de Delftse studenten van het Nuon Solar Team de ...
16 juli 2014

Dik 11 arbeidsplaatsen weg bij HR

Met minder mensen beter werk doen. Dat is kortweg het doel van de reorganisatie bij de directie human resources, waarover het college van bestuur deze maand een definitief besluit nam. De medezeggenschap is akkoord, al blijft ze kritisch ...

  Meer