Geloofwaardigheid

Bijna de helft van de studenten en medewerkers van de Wageningen Universiteit vindt dat creationisme een rol mag spelen in academisch onderwijs en onderzoek, zo blijkt uit een enquête van het universiteitsblad Resource. Dat is niet bevorderlijk voor de geloofwaardigheid van de Wageningen Universiteit. Creationisme is niet de tak van wetenschap die zich bezighoudt met creativiteit, zoals een Wageningse student dacht die op de radio werd geïnterviewd. Creationisme is het idee dat het universum zesduizend jaar geleden in zes dagen door een god in elkaar is geknutseld. Na een kortstondige facelift onder de naam intelligent design, is het traditionele creationisme weer helemaal terug.
Creationisten eisen een plek op in het onderwijs en willen dat creationisme als een gelijkwaardig alternatief voor de evolutietheorie van Darwin wordt onderwezen. Want evolutie ‘is slechts een theorie’, zeggen de creationisten. Dat deze theorie de afgelopen 150 jaar door duizenden wetenschappers is getoetst en verfijnd, met als hoogtepunt de ontdekking en ontcijfering van DNA, doet blijkbaar niet ter zake. Creationisten hechten meer waarde aan de eerste bladzijde van een boek dat een paar duizend jaar geleden door woestijnnomaden bij elkaar is gefantaseerd. Het is niet vreemd dat die nomaden zo’n verhaaltje bedachten om de wereld te kunnen verklaren. Maar dat er vandaag de dag nog steeds hele volksstammen zijn die het sprookje van Genesis voor de letterlijke waarheid houden, is moeilijk te bevatten. Deze stakkers bevinden zich niet veilig in een gesticht, maar zijn te vinden in alle lagen van de bevolking en in alle maatschappelijke functies.
Je vindt creationisten dus ook in de wetenschap. Hoe kan iemand die zulke onzin gelooft een integere wetenschapper zijn? Wie onvoorwaardelijk iets gelooft dat aantoonbaar onjuist is, ontbeert het inzicht en de objectiviteit die nodig zijn om betrouwbaar wetenschap te bedrijven. De vraag is dus, wanneer diskwalificeert een wetenschapper zich op basis van de dingen die hij gelooft? Een pedofiel kan toch onmogelijk hoogleraar ethiek zijn? Een Holocaust-ontkenner kan toch geen universitair docent moderne geschiedenis worden? Maar wel bisschop. Je zou verwachten dat de Paus zo’n bisschop onmiddellijk de kerk uit zou trappen, maar het omgekeerde is het geval. Dat is niet bevorderlijk voor de geloofwaardigheid van de katholieke kerk.
Wie wel bijna verstoten werd, is Andries Knevel. Door zijn vriendjes bij de EO. Andries verkondigt sinds kort dat het heelal 13,6 miljard jaar oud is en niet door god in 6x24 uur is gefröbeld. Plotsklaps waren de vrijheid van meningsuiting en de naastenliefde ver te zoeken bij de vrome christenen. Dat is niet bevorderlijk voor hun geloofwaardigheid. Zo noemde oud-EO-voorzitter Bert Dorenbos Knevels uitspraak ‘een daad van agressie’. Nog net geen misdaad tegen de menselijkheid. Iemand anders vond dat Knevel god kleineerde. Wie echter de god van het oude testament een beetje kent, weet dat die nogal rancuneus is en prima voor zichzelf kan opkomen. Het feit dat Andries Knevel nog leeft, kan dus een aantal dingen betekenen: god is milder geworden, god is doof geworden (en daardoor helaas niet langer alwetend) of god bestaat gewoon niet. Ik zal het eens in Wageningen vragen.

Dap Hartmann is astronoom. Hij is werkzaam als docent bij de faculteit Techniek, Bestuur en Management.