Fokkema: overheid is niet van deze tijd

,,Een belangrijk aspect van onderzoek is de weg kwijtraken en dan een eigen weg vinden.'' Met deze stelling van een Delftse promovendus illustreerde rector Jacob Fokkema tijdens de dies zijn kritiek op de overheid.

De manier waarop de overheid aan de wetenschap geld toebedeelt is niet meer van deze tijd. En wordt het niet eens tijd dat de politici eens bij de universiteiten aan tafel schuiven met de vraag: op welke manier kunnen we grensverleggend onderzoek en technisch-wetenschappelijke vernieuwing het beste bevorderen?

Rector Jacob Fokkema toonde zich tijdens de dies, afgelopen vrijdag, sterk teleurgesteld in de overheid. ,,De huidige, demissionaire staatssecretaris was nog maar een paar weken in functie, toen ze besloot dat de financiering van de universiteiten helemaal anders moest.'' Politici lijken te denken, aldus Fokkema, dat onderzoek geheel te plannen is en dus ook 'aan te sturen'. Maar dat is een forse overschatting van het eigen kunnen van de overheid en haar bureaucraten.

Hij illustreerde dat met een advertentie waarin de overheid het werken bij de rijksdiensten aanprijst met een foto van de klapschaats en daaronder de slagzin: 'Moeten we weer 20 jaar wachten op de volgende innovatie?'

Tegenover de externe organisatie- en managementmodellen van de overheid plaatste de rector de interne methoden waarmee de TU Delft haar onderzoeksprioriteiten had gesteld. En waarmee de TU Delft nu, via het nieuwe geldtoewijzingssyteem, deze prioriteiten gaat stimuleren. Maar, aldus Fokkema, ,,politici voelen zich niet aangetrokken tot een visie van interne probleemontwikkeling. Want wat moeten zij met wetenschappers die het plezierig vinden de weg kwijt te raken?''

Collegevoorzitter Hans van Luijk erkende in zijn diesrede dat hij doorgaans weinig feestelijks te melden heeft. Maar deze keer wilde hij het beeld oproepen dat 'het glas halfvol is, en niet halfleeg'. De TU heeft nu volgens hem een strategische agenda die nog uitvoerbaar is ook. De TU zet de tering naar de nering, probeert samen te werken met de andere TU's en met Leiden, probeert alle werkprocessen efficiënter te maken, en versterkt haar infrastructuur door de recente deals over TU-noord en TU-zuid.

Voor de onderzoeksspeerpunten van de TU (nanotechnologie, life science, ITC en sustainable processes) kondigde Van Luijk aan dat hij daarin extra wil investeren zodra er financiële ruimte voor is. Het onderwijs aan de TU moet beter aansluiten op de behoeften van de markt en de student, en dus denkt het college van bestuur nu na over nieuwe, meer breed georiënteerde opleidingen.