De dirigent is een ventje natuurlijk

Een kleine invasie zou je het kunnen noemen, de jaarlijkse komst van studenten naar het Noord-Hollandse Bergen. Meer dan honderd uitverkorenen van het Nederlands Studenten Orkest (NSO) bereiden zich er dezer dagen voor op de landelijke tournee. IJspret moeten ze zich ontzeggen, maar daar staat volgens drie Delftse deelnemers een unieke ervaring tegenover.

Evenals op veel andere plekken in Nederland werd er afgelopen zondag in Noord-Holland volop geschaatst. Er stond nauwelijks wind en een fraai winterzonnetje maakte het aangenaam toeven op de sloten en plassen. Velen die de vorige dag voor de buis zaten, voelden zich kennelijk aangespoord om deze dag zelf de ijzers onder te binden.

Zo niet de meer dan honderd leden van het NSO. Meteen na nieuwjaarsdag moesten de studenten zich melden bij het Parkhotel in het centrum van het kunstenaarsdorp Bergen. Traditiegetrouw biedt dat hotel de eerste helft van januari onderdak aan de orkestleden. Tussen de repetities door - in de 'witte' kerk een eindje verderop - wordt er de maaltijd genuttigd.

Dat is bij binnenkomst van de verslaggever ook het geval. Iedereen zit keurig aan lange tafels boterhammen te smeren. ,,Je moet goed eten'', zegt Michiel Brons, vierdejaars scheikundige technologie. ,,Het programma is extreem intensief. We staan elke dag om half acht op en repeteren drie keer drie uur per dag. Als je dan ook nog 's avonds tot twee uur gaat drinken, dan is dat tamelijk zwaar.''

Annemarie Chang, vierdejaars industrieel ontwerpen, vindt het ,,een ellende'' dat ze de Elfstedentocht heeft gemist. Haar Delftse collega Benjamin Kooijman, derdejaars bouwkunde, zit er niet zo mee. ,,Ik ben uitgeloot'', zegt hij, ,,en dat kwam wel goed uit.'' Toch is het ook weer niet helemaal aan hun voorbijgegaan, want tijdens de pauzes en na afloop hebben ze nog wel wat beelden opgevangen. Chang: ,,Een paar debielen zijn heel vroeg opgestaan om de start te zien.'' En volgens Kooijman had de bassist tijdens de repetities een klein radiootje bij zich.
Schoolorkest

's Avonds hadden ze trouwens andere verplichtingen. Ter gelegenheid van het 45-jarig bestaan van het NSO zijn ze met zijn allen afgereisd naar Arnhem. Daar werd in het Musis Sacrum een concert gegeven door een orkest samengesteld uit reünisten. Jong en oud speelden onder leiding van dirigent Roland Kieft 'Le Sacre du Printemps' van Igor Stravinsky en 'Kindertotenlieder' van Gustav Mahler. ,,Dat was fantastisch'', zegt Chang.

Het musiceren en de gezelligheid gaan voor de meesten hand in hand. Volgens Brons hangt het erg met elkaar samen. ,,Je kannog zo leuk muziek willen maken, als het niet gezellig is dan lukt dat niet een maand lang. Maar uiteindelijk is de belangrijkste reden om mee te doen dat je op zo'n hoog niveau kunt spelen.'' Als violist en trompettist kan hij bogen op jarenlange ervaring. Hij heeft in dixielandbandjes gespeeld, in bigbands, en in harmonie- en symfonie-orkesten. Evenals voor violist en orkestchef Chang doet hij voor de tweede keer mee.

Voor Kooijman is het de eerste maal. Hij speelt al tien jaar trombone. ,,Ik ben in een schoolorkest begonnen. Daarna heb ik in het Wagenings symfonie-orkest gespeeld, maar daar ben ik vorig jaar mee gestopt. Sindsdien speel ik alleen nog in een bigband en in een klein dixielandbandje. Ik heb me opgegeven met het idee: nee heb je, ja kun je krijgen. Mijn eerste intentie was dat dit misschien het hoogste is dat ik ooit nog kan halen in de muziek. Een professional zal ik namelijk toch niet worden.''

Een belangrijke reden waarom hij meedoet komt door de composities die op het programma staan. Van Gustav Mahler wordt de 'Zesde Symfonie' uitgevoerd, van Richard Strauss het 'Tweede Hoornconcert' en van de jonge Nederlandse componist Micha Hamel 'Laatste Man/Ware Grootte'. Kooijman: ,,Dit is de mooiste categorie muziek die er is. Mahler is zwaar romantisch met veel koper. Het gaat er onwijs heftig aan toe. Je ziet vaker dat koperblazers daar wel van houden: lekker beuken.''
Gastgezin

Ook over de dirigent Lawrence Renes zijn ze vol lof. ,,Hij is heel aardig'', zegt Chang. ,,Dat merk je al tijdens de audities. Veel mensen kwamen shakend binnen en konden daardoor nauwelijks spelen. De meesten wist hij op hun gemak te stellen. Hij nam niet echt auditie af, maar luisterde en gaf aanwijzingen. Hij gaf een soort les en dat vond men erg fijn.''

,,Het klinkt een beetje cliché'', voegt Brons eraan toe. ,,Hij is jong, enthousiast en dynamisch.'' Kooijman: ,,Hij is echt een ventje natuurlijk. Dat moet ook, want hij moet een speciale positie in het orkest innemen. Als het stil moet zijn, dan wordt het ook stil. Een grapje pikt hij ook wel, maar het belangrijkste is dat hij iets goeds wil neerzetten.''

Tot veertien januari blijft het gezelschap in Bergen. Daarna gaat het op tournee. Er worden negen Nederlandse steden aangedaan, plus Antwerpen. Volgens Brons wordt de tournee afgesloten met een bezoek aan Wenen waar het NSO een concert geeft in de Mozart Saal in het Konzerthaus, een bijzondere afsluiting.

Traditiegetrouw wordt er tijdens de tournee overnacht bij gastgezinnen. ,,Ik heb het altijd nog getroffen'', zegt Brons. ,,Je zit in principe steeds met een ander orkestlid bij een gastgezin, ook dat is heel gezellig.'' Chang heeft wisselende ervaringen. ,,Sommige mensen zijn heel leuk, anderen echt verschrikkelijk. Na afloop van de concerten loop je met de huissleutel rond van een wildvreemd huis. Je voelt je dan net een inbreker.''
Tourneeschema

ma.13 januariBergenPetrus en Pauluskerk(try-out)

wo.15 januari NijmegenDe Vereniging

do.16 januari EindhovenFrits Philipszaal

vr.17 januari AntwerpenDe Singel

za.18 januari RotterdamDe Doelen

zo.19 januari MaastrichtTheater aan het Vrijthof

ma.20 januari UtrechtMuziekcentrum Vredenburg

di.21 januari GroningenDe Oosterpoort

wo.22 januari EnschedeMuziekcentrum Enschede

do.23 januari AmsterdamConcertgebouw

Aanvangstijden: Antwerpen, Amsterdam en Enschede: 20.00 uur; overige concerten: 20.15 uur.