3TU: kijk verder dan examenprofielen

Minister Van Bijsterveldt wil meer wiskunde en exacte vakken op de havo en het vwo. Hoe hoopgevend ook, dat levert alleen wat op als het volgen van bètastudies niet wordt ontmoedigd, vinden de drie technische universiteiten.

De drie technische universiteiten vinden het prima als het voortgezet onderwijs van vier naar twee eindexamenprofielen teruggaat: een alfa- en een bètavariant. “Als het niveau en de aansluiting op de bètastudies maar gewaarborgd blijft”, zegt een woordvoerder.

De minister van onderwijs wil met de deze week aangekondigde plannen het niveau van Nederlandse scholieren verbeteren. Dit heeft te maken met de ambitie om door te dringen tot de top vijf van kenniseconomieën.
De TU’s waarschuwen echter dat het dan niet genoeg is om het middelbaar onderwijs te hervormen. De plannen van Van Bijsterveldt zullen alleen meer en betere bètastudenten opleveren, als dergelijke studies aantrekkelijk blijven voor studenten. “Dan moet je geen ‘langstudeerdersregeling’ invoeren, zoals staatssecretaris Zijlstra voorstelt”, aldus de TU’s.

Zijlstra wil studenten met meer dan een jaar studievertraging drieduizend euro extra collegegeld laten betalen. “Wij hopen dat er een uitzondering zal worden gemaakt voor bètastudenten”, zegt een voorlichter van de drie technische universiteiten. “Universiteiten hebben de taak om de studeerbaarheid van de bètaopleidingen op te krikken, maar het is ook belangrijk dat studenten niet ontmoedigd worden.”

Dat zal op grote schaal gebeuren, vrezen het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO), de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) en de Landelijke Kamer van Verenigingen (LKvV). In een persbericht schrijven zij: ‘Deze maatregel heeft niet alleen negatieve gevolgen voor de toegankelijkheid en kwaliteit van hoger onderwijs maar ook voor de ontplooiing van de student naast zijn studie. Deze gevolgen zullen in Nederland zorgen voor een kenniscrisis in plaats van een kenniseconomie. Bijna vijfduizend euro collegegeld is een bedrag dat veel studenten niet kunnen betalen.’

Van Bijsterveldt reageert met haar ‘actieplan beter presteren’ op het dinsdag verschenen onderzoek van de Oeso (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling), waarin de leerprestaties van vijftienjarigen op het gebied van taal, wiskunde en exacte vakken internationaal worden vergeleken. Uit dit driejaarlijkse Pisa-onderzoek blijkt dat Nederlandse scholieren onderhand bij de ‘subtop’ horen en dat is niet goed genoeg, vindt ze.

De Nederlandse prestaties blijven achter wat betreft wiskunde en exacte vakken. Op het gebied van wiskunde zakte Nederland van de vijfde naar de elfde plaats in de ranglijst van 65 landen. In de exacte vakken daalde Nederland van negen naar elf. Landen als Canada, Zwitserland en Japan scoren beter.

De minister heeft de onderwijsraad gevraagd om een reactie op haar ‘actieplan beter presteren’. Ook moet de raad kijken of haar plan haalbaar is en op welke termijn het systeem gewijzigd kan worden. Van Bijsterveldt verwacht begin 2011 een advies.
Overigens ziet ook universiteitenvereniging VSNU wel wat in het teruggaan naar twee examenprofielen. “Dat hebben we in 2007 al eens bepleit”, aldus een woordvoerder.