'Van koeien naar kennis' gaat niet lukken

De Tweede Kamer vindt het een goed idee van D66 om miljarden aan Europese landbouwsubsidies te verschuiven naar onderzoek en innovatie. Maar in Europa denken ze daar waarschijnlijk heel anders over.

Het is een oud voorstel: haal miljarden aan inkomenssteun bij de boeren weg en steek het in onderzoek en innovatie. Van koeien naar kennis, zogezegd. Gisteren nam de Tweede Kamer een D66-motie van die strekking aan. De regering zou erop moeten aandringen dat tien procent van het EU-budget voor landbouwsubsidies, ruim vier miljard euro, voortaan naar onderzoek en agrarische innovatie gaat.

Bij Neth-ER, de ‘ambassade’ van de Nederlandse wetenschap in Brussel, vinden ze dat ook een goed plan, maar betwijfelen ze of het gaat lukken. Volgens beleidsadviseur Sebastiaan den Bak voeren Frankrijk en Polen een sterke lobby om de inkomenssteun voor hun boeren op peil te houden.

“De vraag is momenteel hoeveel geld de Europese Unie de komende jaren mag uitgeven”, vertelt hij. “De Europese Commissie heeft voorgesteld om het onderzoeksbudget naar tachtig miljard te laten stijgen en de landbouwsubsidies op hetzelfde peil te houden. Het zou gezien de economische crisis al mooi zijn als dat plan erdoor komt”, aldus Den Bak.

Het voorstel van de commissie zou al een toename van veertig procent voor onderzoek en innovatie betekenen. “Het valt uit te leggen dat we innovatie nodig hebben om uit de crisis te komen”, aldus Den Bak. “Het wordt een stuk moeilijker om te zeggen: haal het geld maar bij de boeren weg.”

Nederland maakt overigens ‘winst’ op de Europese onderzoekssubsidies: naar verhouding betalen we minder dan we aan subsidies binnenhalen. Voor de inkomenssteun aan boeren geldt het omgekeerde. Daar betaalt Nederland meer voor dan Nederlandse boeren krijgen.

Aanvankelijk stond dat ook als overweging in de motie. In een herziene versie is die overweging geschrapt en gaat het alleen nog over het nut van innovatie voor de agrarische sector.