‘Ik heb mijn leven lang gedaan wat ik wilde’

Hoe haal je als coach het beste uit een sporter en uit een team? Foppe de Haan (68) kan het weten. Met ontwapenend enthousiasme houdt hij zijn verhaal. Geen powerpointpresentatie met schema’s en tabellen, wel veel praktijkvoorbeelden en vermakelijke anekdotes.

Foppe de Haan in de wedstrijd Ajax Cape Town tegen Maritzburg United in het Cape Town Stadium in mei 2011. (Foto: Nic Bothma)
Foppe de Haan in de wedstrijd Ajax Cape Town tegen Maritzburg United in het Cape Town Stadium in mei 2011. (Foto: Nic Bothma)

Als voetbalcoach trainde De Haan alles, van de jongste jeugd en de amateurs tot de profs van SC Heerenveen, Jong Oranje en het Olympisch elftal. Als ‘toetje’ werkte hij bij Ajax Cape Town in Zuid-Afrika en was hij ook nog vier weken bondscoach van het meest afgelegen landje ter wereld, Tuvalu. Een fantastische ervaring: “Ik heb mijn leven lang gedaan wat ik wilde, dat is het mooiste wat je kan overkomen”, vertelde hij afgelopen donderdag bij de unit cultuur.

De Haan heeft een visie. Zijn verworven inzichten zijn niet direct wereldschokkend, maar wel gebaseerd op jarenlange leer- en nieuwsgierigheid en te illustreren met een ruim arsenaal, niet zelden vermakelijke praktijkvoorbeelden. Over bijvoorbeeld Gert-Jan Verbeek, de huidige trainer/coach van AZ, ooit zijn assistent bij SC Heerenveen. “Degenen die echt goed worden, coaches of spelers, zijn degenen met een goede planning, die slim zijn, meer dan gemiddeld talent hebben en, misschien wel het allerbelangrijkste, een enorme drive hebben. Verbeek was zo iemand”, betoogt De Haan.

Bij Heerenveen vonden ze Verbeek fantastisch, maar ook wel een beetje vervelend, omdat hij overal verstand van had en daarmee nog wel eens iemand tegen zich in het harnas joeg. Was het hele trainingsveld prachtig gemaaid, op een klein hoekje na waar het gras drie millimeter te hoog stond. Pakte hij eigenhandig de grasmaaier om het minieme stukje alsnog op de vereiste lengte te brengen. De terreinknecht was zwaar gepikeerd. Om maar te zwijgen van de secretaresse die volgens Verbeek voortaan sneller kon typen met één vinger dan met tien. Iedereen binnen de club is even belangrijk, ook de terreinknecht en de secretaresse, wil De Haan maar zeggen.
“Verbeek, die is zo nukkig. Maar hij haalde alle mogelijke diploma’s, wilde alles leren, topcoach worden. Hij had een onvoorstelbare drive. Bij
Feyenoord liep hij heel snel op tegen de onwil van de oudere spelers. Nu, bij AZ heeft hij zijn rust gevonden.”

Toen De Haan bij Jong Oranje begon was hij 62. Hij zag de jonge, bij hun clubs verwende talenten binnensloffen, met ongeïnteresseerde blikken, de rolkoffer met zich meeslepend. Afgezakte broek, waardoor het logo van hun Calvin Klein-onderbroek goed zichtbaar was. Met een houding van ‘jullie mogen blij zijn dat wij er zijn’. De omgekeerde wereld, aldus De Haan. Hij accepteerde die houding niet, maakte hen duidelijk wie er hier blij mochten zijn. Het werkte, tweemaal werd De Haan Europees kampioen met Jong Oranje.

Ook belangrijk: over de heg kijken, altijd bereid zijn om naar andere sporten en maatschappelijke ontwikkelingen te kijken. Niet denken: wetenschap heeft niets met sport te maken. Vragen stellen, luisteren, observeren. Spelers laten nadenken over wat ze willen en hoe ze dat denken te bereiken. Talent herkennen en erkennen. “Johan Derksen heeft het altijd over wat voetballers niet kunnen, Bert van Marwijk over wat ze wel kunnen. Positieve benadering is heel belangrijk, we geven elkaar veel te weinig schouderklopjes. In mijn eerste jaar als trainer bij Heerenveen deden we een oefening drie tegen een. Ik was daar driemaal Van Gaal (demonstreert het afblaffen van spelers). Na afloop was ík doodmoe en zij niet. Hersens reageren altijd beter op positiviteit dan op negativiteit.”

Na het individu komt de vraag: hoe haal je het beste uit een team. Er volgt een exposé over de vijf F’s: feeling, function, future, (goede) feedback en fun. Een vragenronde en daarna is het afgelopen. De volle zaal op het cultuurcentrum loopt leeg. De bezoekers gaan naar huis, of rechtstreeks naar de training op het naastgelegen sportcomplex. Geïnspireerd, zonder twijfel.


07 augustus 2014

Stamppot with endive

Stamppot with endive International students of TU Delft: Welcome to Holland! In this special edition of Delta, I will try to teach you one of the most fundamental dishes in the Dutch kitchen. Don’t be fooled by the lovely summer weather; when winter ...
07 augustus 2014

Experience a slice of history at Open Monument Day Delft

Experience a slice of history at Open Monument Day Delft If you’re new to the city, or simply want to learn a little more about local history and heritage, then this event is for you.

30 juni 2014

There's an App for that

There's an App for that The MyOrder app allows you to order and pay with your smartphone at over 11,000 locations in the Netherlands, from food and drinks to parking and special events. The biggest bonus for its users? No more waiting in line. You no longer ...
30 juni 2014

Vive la France

Het kan niet anders dat ik mijn mini-landentour eindig met Frankrijk. Dat land heeft een speciaal plekje in mijn hart veroverd, en ik kom er graag. Vroeger met de familie en tegenwoordig met mijn vriendin.

30 juni 2014

Voeten in het zand

Voeten in het zand Zomervakantie. Boeken aan de kant en voeten in het zand. En dat laatste kan gewoon aan de Schie.
16 juni 2014

There’s an app for that

There’s an app for that If you’re ever unsure of how to use the vegetables in your fridge or cupboard, Riverford is the app for you. “When I first came to Europe, I found I had access to quite different vegetables from what I got in Australia. The ...

  Meer