‘Ik heb mijn leven lang gedaan wat ik wilde’

Hoe haal je als coach het beste uit een sporter en uit een team? Foppe de Haan (68) kan het weten. Met ontwapenend enthousiasme houdt hij zijn verhaal. Geen powerpointpresentatie met schema’s en tabellen, wel veel praktijkvoorbeelden en vermakelijke anekdotes.

Foppe de Haan in de wedstrijd Ajax Cape Town tegen Maritzburg United in het Cape Town Stadium in mei 2011. (Foto: Nic Bothma)
Foppe de Haan in de wedstrijd Ajax Cape Town tegen Maritzburg United in het Cape Town Stadium in mei 2011. (Foto: Nic Bothma)

Als voetbalcoach trainde De Haan alles, van de jongste jeugd en de amateurs tot de profs van SC Heerenveen, Jong Oranje en het Olympisch elftal. Als ‘toetje’ werkte hij bij Ajax Cape Town in Zuid-Afrika en was hij ook nog vier weken bondscoach van het meest afgelegen landje ter wereld, Tuvalu. Een fantastische ervaring: “Ik heb mijn leven lang gedaan wat ik wilde, dat is het mooiste wat je kan overkomen”, vertelde hij afgelopen donderdag bij de unit cultuur.

De Haan heeft een visie. Zijn verworven inzichten zijn niet direct wereldschokkend, maar wel gebaseerd op jarenlange leer- en nieuwsgierigheid en te illustreren met een ruim arsenaal, niet zelden vermakelijke praktijkvoorbeelden. Over bijvoorbeeld Gert-Jan Verbeek, de huidige trainer/coach van AZ, ooit zijn assistent bij SC Heerenveen. “Degenen die echt goed worden, coaches of spelers, zijn degenen met een goede planning, die slim zijn, meer dan gemiddeld talent hebben en, misschien wel het allerbelangrijkste, een enorme drive hebben. Verbeek was zo iemand”, betoogt De Haan.

Bij Heerenveen vonden ze Verbeek fantastisch, maar ook wel een beetje vervelend, omdat hij overal verstand van had en daarmee nog wel eens iemand tegen zich in het harnas joeg. Was het hele trainingsveld prachtig gemaaid, op een klein hoekje na waar het gras drie millimeter te hoog stond. Pakte hij eigenhandig de grasmaaier om het minieme stukje alsnog op de vereiste lengte te brengen. De terreinknecht was zwaar gepikeerd. Om maar te zwijgen van de secretaresse die volgens Verbeek voortaan sneller kon typen met één vinger dan met tien. Iedereen binnen de club is even belangrijk, ook de terreinknecht en de secretaresse, wil De Haan maar zeggen.
“Verbeek, die is zo nukkig. Maar hij haalde alle mogelijke diploma’s, wilde alles leren, topcoach worden. Hij had een onvoorstelbare drive. Bij
Feyenoord liep hij heel snel op tegen de onwil van de oudere spelers. Nu, bij AZ heeft hij zijn rust gevonden.”

Toen De Haan bij Jong Oranje begon was hij 62. Hij zag de jonge, bij hun clubs verwende talenten binnensloffen, met ongeïnteresseerde blikken, de rolkoffer met zich meeslepend. Afgezakte broek, waardoor het logo van hun Calvin Klein-onderbroek goed zichtbaar was. Met een houding van ‘jullie mogen blij zijn dat wij er zijn’. De omgekeerde wereld, aldus De Haan. Hij accepteerde die houding niet, maakte hen duidelijk wie er hier blij mochten zijn. Het werkte, tweemaal werd De Haan Europees kampioen met Jong Oranje.

Ook belangrijk: over de heg kijken, altijd bereid zijn om naar andere sporten en maatschappelijke ontwikkelingen te kijken. Niet denken: wetenschap heeft niets met sport te maken. Vragen stellen, luisteren, observeren. Spelers laten nadenken over wat ze willen en hoe ze dat denken te bereiken. Talent herkennen en erkennen. “Johan Derksen heeft het altijd over wat voetballers niet kunnen, Bert van Marwijk over wat ze wel kunnen. Positieve benadering is heel belangrijk, we geven elkaar veel te weinig schouderklopjes. In mijn eerste jaar als trainer bij Heerenveen deden we een oefening drie tegen een. Ik was daar driemaal Van Gaal (demonstreert het afblaffen van spelers). Na afloop was ík doodmoe en zij niet. Hersens reageren altijd beter op positiviteit dan op negativiteit.”

Na het individu komt de vraag: hoe haal je het beste uit een team. Er volgt een exposé over de vijf F’s: feeling, function, future, (goede) feedback en fun. Een vragenronde en daarna is het afgelopen. De volle zaal op het cultuurcentrum loopt leeg. De bezoekers gaan naar huis, of rechtstreeks naar de training op het naastgelegen sportcomplex. Geïnspireerd, zonder twijfel.


14 april 2014

There's an App for that

There's an App for that “I’m really terrible about remembering to store numbers in my phone,” says Delta’s International Editor Molly Quell, “so I’m constantly getting phone calls from numbers I don’t recognize.” A friend told her about an app ...
14 april 2014

Goed, beter, best

Goed, beter, best Beter worden in de keuken, het lijkt wel een soort heilige graal. Meer dan eens krijg ik de loshangende vraag hoe je beter kunt leren koken. Helaas is daar geen makkelijk antwoord op.

14 april 2014

If you think you can dance

If you think you can dance Ben jij net als de rest van Nederland bevangen door het dansvirus? Gooi je tv uit! Niks 'SYTYCD' of 'Everybody dance now': tijdens het Trend Event Dance Edition 2014 in het sportcentrum leer je alle dansstijlen gewoon zelf.
31 maart 2014

Leftovers

Leftovers De vloek van elk studentenhuis: koken voor een weeshuis en eten als een muis. De hoeveelheden die je in de supermarkt koopt zijn of te klein, of domweg veel te groot. Dus wat doe je met je overgebleven, nou ja, alles? In de ijskast en de ...

31 maart 2014

Onderonsje door de etalageruit

Onderonsje door de etalageruit Lente, vrolijke mensen en theater op straat. Zag het leven er maar altijd zo uit. Delft verandert in het weekend van 5 en 6 april even in een theaterfestival. En het kost geen cent.
17 maart 2014

Koekje erbij?

Persoonlijk ben ik niet echt een koekenbakker; de nobele kunst van patisserie is niet echt mijn forte. Het netjes afwegen en alles, om vervolgens toch een soms tegenvallend resultaat te krijgen. Ik kan me goed herinneren dat ik ooit ...

  Meer