‘De tweede industriële revolutie’

Wat stuur je als eerste naar rampgebieden? Tenten, voedsel en medicijnen natuurlijk. Maar ook freesmachines. Want daarmee kun je volgens ir. Pieter Stoutjesdijk in een handomdraai nieuwe huizen maken.

Pieter Stoutjesdijk met zijn huis voor Haïti. (Foto: Tomas van Dijk)
Pieter Stoutjesdijk met zijn huis voor Haïti. (Foto: Tomas van Dijk)

Het is een stuk constructiever dan zo’n uitgeprint pistool waar een Amerikaanse anarchist de afgelopen week furore mee maakte. De onlangs cum laude afgestudeerde Pieter Stoutjesdijk laat een volledig huis uit de computer komen. Bij het in elkaar sleutelen ervan moet je wat geduld hebben want het bestaat uit maar liefst 2484 onderdelen die je als een soort legoblokjes (middels friction fit) in elkaar moet schuiven. De onderdelen heeft hij met een computergestuurde freesmachine uit plaatmateriaal gefabriceerd.

Stoutjesdijk ontwierp het huis speciaal voor Haïti, waar een aardbeving in 2010 miljoenen huizen verwoestte. Met zijn grote overstekken voor schaduw, hoge plafonds voor de ventilatie, veranda en een dubbel parabolisch dak dat regenwater opvangt, is het huis volgens hem bijzonder geschikt voor het klimaat daar. Voor harde windstoten is Stoutjesdijk niet bang. “De windkrachten op zijgevel kunnen groter zijn dan het gewicht van het gebouw. Maar de fundering moet die trekkrachten aankunnen.”

Alhoewel niet zichtbaar op het model, zou boven het dak van het echte huis water door een buis stromen dat door de zon (met hulp van spiegels aan weerszijden) wordt opgewarmd. “Met dit systeem krijg je zowel stoom, voor elektriciteitsopwekking, als schoon drinkwater”, zegt Stoutjesdijk. “Het dak is groot genoeg om te voorzien in de drinkwaterbehoefte van een Haïtiaans gezin en het levert tienmaal meer stroom op dan een gezin daar momenteel verbruikt.”

Het model is gemaakt van MDF. Dat is nou niet bepaald weerbestendig spul. Maar volgens Stoutjesdijk zijn er tegenwoordig betere plaatmaterialen beschikbaar die minstens vijftien jaar goed blijven als je ze met een speciale coating behandelt.

De student gaat de technologie ook in de praktijk toepassen. Hij is betrokken bij een groot bouwproject in Rwanda samen met het Nederlandse bedrijf Ecoboards, dat een nieuw soort resistent plaatmateriaal maakt van landbouwafval.

In het Afrikaanse land moeten vijfentwintigduizend gezinswoningen verrijzen. De buitenkanten van de huizen worden van steen gemaakt. "Dat vinden Rwandezen nu eenmaal chiquer", aldus Stoutjesdijk. Maar het gros van de overige onderdelen wordt met een computergestuurde freesmachine gemaakt uit het plaatmateriaal.

Stoutjesdijks afstudeerbegeleider, prof.ir. Thijs Asselbergs (Bouwkunde), zegt erg onder de indruk te zijn van het afstudeerwerk. “De techniek is niet helemaal nieuw – bij het MIT hebben ze al eerder op die manier een gebouw gemaakt, maar het huis dat Stoutjesdijk ontwierp, is heel bijzonder en het is interessant dat hij de techniek combineert met een nieuw materiaal. ”

Computergestuurd frezen gaat volgens de hoogleraar leiden “tot een tweede industriële revolutie.” Als architect wil hij de technologie en het materiaal zelf ook gebruiken bij een bouwproject in Amsterdam. Op een computer kunnen kopers van cascowoningen hun ideale interieur ontwerpen. Het freessysteem zorgt er vervolgens voor dat er inbouwpakketten gemaakt worden.